دسته سوم ، احاديثى هستند كه تصريح مى كنند خودشناسى ، مقدّمه و كليد هستى شناسى است ؛ چنان كه از امام على عليه السلام نقل شده است : مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَهُوَ لِغَيرِهِ أعرَفُ . [١] آن كه خود را بشناسد ، ديگران را بهتر مى شناسد. مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَدِ انتَهى إِلى غايَةِ كُلِّ مَعرِفَةٍ و عِلمٍ . [٢] آن كه خود را بشناسد ، به نهايتِ هر شناخت و دانشى مى رسد.

٤ . كليد خداشناسى

دسته چهارم ، احاديثى هستند كه خودشناسى را كليد خداشناسى ، بلكه برابر با خداشناسى مى دانند كه مشهورترينِ آنها اين حديث شريف است كه از پيامبر خدا و امام على عليه السلام روايت شده كه فرموده اند : مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّهُ . [٣] آن كه خود را بشناسد ، پروردگارش را شناخته است .

٥ . مقصود از خودشناسى

دسته پنجم ، احاديثى اند كه مقصود از خودشناسى را تبيين و تفسير مى كنند . اكنون با عنايت به اين كه در ميان همه آيات و رواياتى كه مردم را به خودشناسى

[١] . غرر الحكم : ح ٨٧٥٨ .[٢] . غرر الحكم : ح ٨٩٤٩ .[٣] . روضة الواعظين : ص ١٣٦ ح ٣٤٧٠ .