حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٩٩
٣ / ٤١
عظيم
واژه شناسى «عظيم»
صفت «عظيم (سِتُرگ)» ، فعيل به معناى فاعل از مادّه «عظم» است و بر سترگى و نيرومندى دلالت دارد و عظمت ، يعنى سترگى .
عظيم ، در قرآن و حديث
در قرآن كريم ، نام «عظيم» در كنار نام «على» ، دو بار وارد شده و با نام «ربّ» ، سه بار و با نام «اللّه » ، يك بار به كار رفته است . اطلاق نام عظيم بر خدا در آيات و احاديث ، به دو وجه تفسير پذير است :
الف ـ صفت ذاتى
در اين تفسير ، مقصود از عظيم بودن خدا ، عظمتى است كه در شأن اوست ،نه عظيم بودن در درازا و پهنا و ژرفا كه در شأن اجسام است . عظيم بودن خدا ، به اين معناست كه خداوند ، داراى كمالات مطلق و نامحدود است ، به نحوى كه قواى ذهنى انسان از احاطه بر كُنه و حقيقت آن ، ناتوان است . امام على عليه السلام فرموده است : «سترگى خداى سبحان را به اندازه خِرد خود ، اندازه مكن ، كه از هلاك شدگان خواهى بود». ابن اثير مى گويد : در نام هاى خدا ، عظيم ، كسى است كه قدر او فراتر رفته و از حدود خِردها والاتر و برتر شده است تا آن جا كه احاطه به كُنه و حقيقت او تصوّر پذير نيست . سترگى ، به عنوان يكى از ويژگى هاى اجسام ، دارا بودن بزرگى ، درازا ، پهنا و ژرفاست و خداى متعال ، از آن ، برتر و بالاتر است .