حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٨٥

چگونه خداوند ، خود را به انسان، شناسانده است؟

اگر دقّت كنيم ، خواهيم ديد كه خداوند متعال ، خود را از هر طريق ممكن ، به مردم معرّفى كرده و انواع ابزارها و امكانات درونى و برونىِ خداشناسى را براى بشر ، فراهم ساخته است . از اين رو ، شيخ المحدّثين ، صدوق رحمه الله در تفسير سخن امام على عليه السلام كه مى فرمايد : «إِعرِفوا اللّه َ باللّه ِ ؛ خدا را به خدا بشناسيد» ، مى گويد : عَرَفنَا اللّه َ بِاللّه ِ لأَِنّا إن عَرَفناهُ بعُقولِنا فَهُوَ عز و جل واهِبُها؛ و إن عَرَفناهُ عز و جل بِأَنبِيائِهِ و رُسُلِهِ و حُجَجِهِ عليهم السلام فَهُوَ عز و جل باعِثُهُم و مُرسِلُهُم و مُتَّخِذُهُم حُجَجا؛ و إن عَرَفناهُ بِأَنفُسِنا فَهُوَ عز و جلمُحدِثُها ، فَبِهِ عَرَفناهُ . [١] خدا را به خدا شناختيم ؛ چون اگر او را به خِردهايمان بشناسيم ، خِرد را همو بخشيده است ، واگر با پيامبران و فرستادگان و حجّت هايش بشناسيم ، باز خداى عز و جل خود ، آنان رابر انگيخته و فرستاده و به عنوان حجّت، بر گرفته ، و اگر با نفْس خود بشناسيم ، باز هم خداى عز و جل آن را پديد آورده است . پس خدا را به خدا شناخته ايم . آنچه خداوند متعال ، براى آشنايى با خود ، در درونِ وجود انسان قرار داده است ، سرشت خداشناسى ، عقل و قلب است ، و آنچه در بيرون از وجود انسان قرار داده ، عبارت است از وحى و انبيا . وظيفه انبياى الهى ـ همان طور كه امام على عليه السلام فرموده ـ هدايت فطرت و عقل ، و زدودن موانع و حجاب هاى معرفت از ديده آنهاست : فَبَعَثَ فيهِم رُسُلَهُ ، و واتَرَ إِلَيهِم أَنبياءَهُ ، لِيَستَأدوهُم ميثاقَ فِطرَتِهِ ، و يُذَكِّروهُم مَنسِىَّ نِعمَتِهِ ، و يَحتَجّوا عَلَيهِم بِالتَّبليغِ ، و يُثيروا لَهُم دَفائِنَ العُقولِ ، و يُروهُم آياتِ المَقدِرَةِ ... . [٢]