حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٣٢
از نگاه قرآن ، خاك ، عصاره گِل ، [١] آب ، [٢] عَلَق [٣] و نطفه ، نقطه هاى آغازين آفرينش هستند كه عقل با تأمّل در سير تكاملى خاك تا به وجود آمدن انسان ، چاره اى جز اعتراف به آفريدگار توانا و حكيم ندارد و جالب توجّه اين كه در چهارده قرن پيش ، در محيطى كه مردم معتقد بودند زن ، تنها جايگاهِ پرورش انسان است و هيچ نقشى در به وجود آمدن او ندارد ، [٤] قرآن ، تصريح مى كند هسته اوّليه آفرينش انسان ، آميخته اى از نطفه مرد و زن است : «إِنَّا خَلَقْنَا الْاءِنسَـنَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ . [٥] ما انسان را از نطفه اى آميخته (زن و مرد) آفريديم» .
٢ . صورت بندى جنين
پس از تكميل مصالح ساختمان بدن ، جنين براى صورت بندى و نقّاشى آماده مى شود . اكنون ، آفريدگار دانا و توانا ، سلّول هاى مغز ، چشم ، گوش ، قلب ، دست ، پا و ساير اعضاى بدن را از يكديگر جدا كرده ، با وظيفه نهايى خويش ، آشنا مى كند و آن گونه كه حكمتش ايجاب مى كند ، صورت بندى مى نمايد : «هُوَ الَّذِى يُصَوِّرُكُمْ فِى الْأَرْحَامِ كَيْفَ يَشَاءُ لَا إِلَـهَ إِلَا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ . [٦] اوست كسى كه شما را در زِهدان ها چنان كه مى خواهد ، شكل مى دهد. خدايى نيست ، جز او كه پيروزمندِ فرزانه است» .
[١] . «وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْاءِنسَـنَ مِن سُلَــلَةٍ مِّن طِينٍ ؛ و بى گمان ، ما انسان را از عصاره گل آفريديم» (مؤمنون : آيه ١٢) .[٢] . «وَ هُوَ الَّذِى خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا ؛ و اوست كه از آب ، آدم آفريد» (فرقان : آيه ٥٤) .[٣] . «خَلَقَ الْاءِنسَـنَ مِنْ عَلَقٍ ؛ انسان را از علق (خون بسته شده) آفريد» (علق : آيه ٢) .[٤] چنان كه شاعر عرب مى گويد : فرزندان ما فرزندان پسران ما هستند ، و فرزندان دختران ما ، فرزندان مردان بيگانه اند (المغنى ، ابن قدامه : ج٦ ص٢٠٧) .[٥] . انسان : آيه ٢ .[٦] آل عمران : آيه ٦ .