دسته اوّل ، شامل رواياتى است كه تصريح مى كنند خوردنِ غذاى حلال ، موجب صفاى دل و نورانيت آن مى شود ؛ چنان كه از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است : مَن أكَلَ مِنَ الحَلالِ صَفا قَلبُهُ ورَقَّ . [١] هر كه از حلال بخورد ، دلش صفا مى يابد و نازك مى شود . مَن أكَلَ الحَلالَ أربَعينَ يَوما، نَوَّرَ اللّه ُ قَلبَهُ، و أَجرى يَنابيعَ الحِكمَةِ مِن قَلبِهِ عَلى لِسانِهِ . [٢] هر كس چهل روز [غذاى] حلال بخورد ، خدا دلش را نورانى مى كند و چشمه هاى حكمت را ازقلبش بر زبانش جارى مى سازد .

ب ـ كم خوردن و نورانيت دل

دسته دوم ، رواياتى هستند كه كم خوردن و گرسنگى را مايه نورانى شدن دل ، معرّفى مى كنند ؛ مانند آنچه از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است : إذا أقَلَّ الرَّجُلُ الطُّعمَ مُلِئَ جَوفُهُ نورا . [٣] چون انسان از خوراكش بكاهد ، درونش پُر از نور مى شود.

[١] . مجمع البحرين : ج ١ ص ٤٤٧ .[٢] . إحياء علوم الدين : ج ٢ ص ١٣٤ ، المغنى عن حمل الأسفار : ج ١ ص ٤٣٥ ح ١٦٥٢ .[٣] . الفردوس : ج ١ ص ٢٩٠ ح ١١٣٨ . نيز ، ر . ك : المعجم الأوسط : ج ٥ ص ٢٢٩ ح ٥١٦٥، تنبيه الخواطر : ج ٢ ص ٢٢٩، الدعوات : ص ٧٧ ح ١٨٧ .