حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٨٥
٣ / ٣٧
صادق
واژه شناسى «صادق»
صفت «صادق (راستگو) » ، اسم فاعل است از مادّه «صدق» ، به معناى نيرومندى در چيزى است ، خواه سخن باشد يا غير آن . صدق ، خلاف كذب است ؛ چرا كه دروغ ، نيرويى ندارد و باطل است . اصل اين معنا ، از اين گفتار آمده است : «شى ءٌ صِدق ؛ چيزى است استوار» .
صادق ، در قرآن و حديث
در قرآن كريم ، برگرفته هاى مادّه «صدق» ، دوازده بار به خداى متعال نسبت داده شده است . خداى سبحان در اين آيات ، گاه به راستى در گفتار ، گاه به راستى در وعده ، و گاه نيز به مطلقِ راستى وصف گشته است . مى سزد كه در باب وجه مناسبت ميان راستىِ خدا در گفتار و وعده ، با معناى لغوى صدق (نيرومندى) ، بگوييم كه خداى متعال ، به سبب نيرومندى در گفتار و وعده اش ، راستگو و راستْ وعده است ؛ يعنى گفتار او مطابق با واقع است ، هيچ دروغى در آن نيست و او خُلف وعده نمى كند ؛ بلكه او راستگوترينِ راستگويان است ؛ زيرا او نيرومندترينِ نيرومندان است و هر نيرويى از جانب اوست .
قرآن
«و كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده اند، به زودى آنان را در بوستان هايى كه از زير [ درختان ]آن، نهرها روان است ، در مى آوريم. هميشه در آن جاودان اند. وعده خدا راست است ، و چه كسى در سخن، از خدا راستگوتر است؟» .