١٢٥٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در دعا ـ: سروَرم! تو به حاجت من بسيار دانايى . پس بدان عنايتگر باش ؛ زيرا تو به آن دانايى ، بى آن كه به تو آموخته باشند ، و آن را گشايش دهنده اى ، بى آن كه زحمتى بر تو باشد .

٣ / ١٨

حاكم

واژه شناسى «حاكم»

صفت «حاكم» در لغت ، اسم فاعل از مادّه «حكم» ، به معناى باز داشتن است و به كسى گفته مى شود كه اختلافات مردم را فيصله مى دهد و مردم به سخن او گردن مى نهند و بدين سان ، حكم حاكم ، در حقيقتْ مانع ستم و ستيزه مى گردد .

حاكم، در قرآن و حديث

تعبير «بهترين حاكمان» ، در قرآن كريم ، سه بار و تعبير «حاكم ترينِ حاكمان» ، دو بار در وصف خداى متعال به كار رفته است . برگرفته هاى ديگر مادّه «حكم» نيز ، ٣٧ بار به خداوند متعال نسبت داده شده است . حكم خداوند ، از يك جهت ، به دو قسم بخش پذير است : تشريعى و تكوينى . حكم تشريعى ، عبارت است از اوامر و نواهى خداوند سبحان كه پيامبران و پيشوايان معصوم عليهم السلام ، آنها را در قالب احكام تكليفىِ پنجگانه به مردم رسانده اند . حكم تكوينى خداوند ، عبارت است از اراده و قضا و قدر الهى ، كه در جهان جارى است . حقّ قانون گذارى و امر و نهى ، از آنِ آفريدگار و مالك مردمان است و بايسته است كه احكام ديگران ، به حكم خدا برگردد و بر طبق قانون خدا باشد . احاديث ، ويژگى هايى را به حكم خداوند نسبت داده اند ، مانند : عادلانه و منصفانه بودن و نيكى و خوبى .