حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١٤
ديگر باشد ، وجود ندارد . برخى مى گويند : اسم اعظم ، وجود دارد ؛ امّا كسى جز خداوند متعال ، از آن آگاهى ندارد . برخى مى گويند : اسم اعظم خدا ، در ميان اسماى حُسنا ، پنهان است . برخى مى گويند : اسم اعظم ، هر اسمى است كه بنده ، پروردگار خود را با آن ، با همه وجود ، بخوانَد . [١] برخى گفته اند : اسم اعظم ، نامى است كه جامع همه نام هاى الهى باشد . [٢] برخى گفته اند : انبيا ، نمودهاى نام هاى اصلىِ حقّ اند و اين نام هاى اصلى ، همگى داخل در اسم اعظم (اسم جامع) و مظهر حقيقت محمّدى اند . [٣] بارى ! اختلاف نظر در تبيين آنچه حقيقتش ، حتّى براى محقّقان مشخّص نيست ، طبيعى است ؛ ولى از آن جا كه ديدگاه هاى مختلف در اين زمينه مطالعه شد ، سخن علّامه طباطبايى را در تبيين اسم اعظم ، بهترين تحقيق يافتيم .
بهترين تحقيق در تبيين اسم اعظم
علّامه سيّد محمّدحسين طباطبايى رحمه الله در پاسخ به اين سؤال كه معناى اسم اعظم چيست ، مى گويد : در ميان مردم ، شايع شده كه اسم اعظم ، اسمى است لفظى ، از اسماى خداى متعال ، كه اگر خدا را به آن بخوانند ، دعا مستجاب مى شود و در هيچ مقصدى ، از تأثير باز نمى مانَد و چون در ميان اسماى حسناى خدا ، به چنين اسمى دست نيافته اند و در لفظ جلاله (اللّه ) نيز چنين اثرى نديده اند ، معتقد شده اند كه اسم اعظم ،
[١] . براى اطّلاع بيشتر درباره ساير اقوال، ر . ك : الحاوى ، سيوطى : ج ٢ ص ١٣٥ ح ١٣٩ .[٢] . كتاب التعريفات : ص ١٠ ـ ١١ .[٣] . شرح فصوص الحكم ، قيصرى : ص ١٠٨ .