حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥٤
رضوان الهى هستند و اين ، بدان معناست كه تنها آنها با معارف اسلام ناب آشنايند و بر اساس آموزه هاى وحى ، مى توانند آفريدگار حقيقىِ جهان را به مردم معرّفى كنند و آنان را تا رسيدن به بالاترين مراتب توحيد ، هدايت نمايند . در «زيارت جامعه كبيره» كه از امام هادى عليه السلام روايت شده ، خطاب به آنان مى گوييم : بِمُوالاتِكُم عَلَّمَنَا اللّه ُ مَعالِمَ دينِنا . [١] به ولايت شما ، خداوند ، معارف دينمان را به ما آموخت .
ب ـ نقش اهل بيت در هدايت باطنى انسان
بررسى دقيق متون دينى اسلام در زمينه امامت و رهبرى ، نشان مى دهد كه امامان اهل بيت و به طور كلّى ، انسان كامل در هر عصرى ـ كه امام آن عصرناميده مى شود ـ در هدايت انسان ها ، نقشى فراتر از نماياندنِ راه كمال مطلق دارند ؛ بلكه امام ، افزون بر هدايت عام ، افراد مستعد را در پيمودن راه و رساندن به مقصد نيز همراهى مى كند ؛ بدين معنا كه روح انسان هاى مستعد ، به طور تكوينى در پرتو انوار باطنى امام پرورش مى يابد و به سوى كمال مطلق ره مى سپارد . كلينى رحمه الله ، در كتاب ارجمند الكافى ، در بابى كه آن را «امامان ، نور خدايند» ناميده ، شش روايت آورده است كه در آنها كلمه «نور» در شمارى از آيات قرآن كريم ، به امامان اهل بيت عليهم السلام تفسير شده است . از جمله ، روايتى را از ابوخالد كابلى نقل كرده كه مى گويد : از امام باقر عليه السلام درباره اين آيه شريف پرسيدم كه مى فرمايد : «فَـامِنُواْ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِى أَنزَلْنَا . [٢] به خدا و فرستاده اش و نورى كه فرو فرستاديم ، ايمان بياوريد» .
[١] . تهذيب الأحكام : ج ٦ ص ١٠٠ ح ١٧٧ ، كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ٢ ص ٦١٦ ح ٣٢١٣ ، عيون أخبار الرضا عليه السلام : ج ٢ ص ٢٧٧ ح ١ ، المزار الكبير : ص ٥٣٣ ، بحار الأنوار : ج ١٠٢ ص ١٣٢ ح ٤ .[٢] . تغابن : آيه ٨ .[٣] . الكافى : ج ١ ص ١٩٤ ح ١ ، تفسير القمّى : ج ٢ ص ٣٧١ ، مختصر بصائر الدرجات : ص ٩٦ ، تأويل الآيات : ج ٢ ص ٦٩٦ ح ٢ ، بحار الأنوار : ج ٢٣ ص ٣٠٨ ح ٥ .[٤] . خلافت و ولايت ، محمدتقى شريعتى : ص ٣٨٠ .[٥] . الميزان فى تفسير القرآن : ج ١ ص ٢٧٢ . نيز ، ر . ك : ترجمه تفسير الميزان : ج ١ ص ٣٧٥ .[٦] . براى توضيح بيشتر ، ر . ك: رهبرى در اسلام ، محمّد محمّدى رى شهرى : ص ٢٣ (رهبرى باطنى).[٧] . الأمالى ، مفيد : ص ١١٥ ح ٨ ، بحار الأنوار : ج ٢٧ ص ١٩٢ ح ٤٩ .[٨] تهذيب الأحكام : ج٦ ص٩٩ ص١٧٧ .[٩] المحاسن : ج١ ص١٣٣ ح١٦٥ ، بحار الأنوار : ج٢٧ ص٩٠ ح٤٢ .