حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢١١
١ / ٥
خودشناسى و خداشناسى
قرآن
«و در زمين براى اهل يقين ، نشانه هايى [ متقاعد كننده ]است، و در خود شما؛ مگر نمى بينيد؟» .
حديث
١١٢٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس خود را بشناسد ، خدايش را شناخته است .
١١٢٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه به نفس خويش آگاه تر باشد ، به خداى خويش ، عارف تر است .
١١٢٤.الأمالى ، سيّد مرتضى : روايت شده كه يكى از همسران پيامبر صلى الله عليه و آله از ايشان پرسيد : انسان ، كِى خدايش را مى شناسد؟ فرمود : «هنگامى كه خود را بشناسد» .
١١٢٥.عوالى اللآلى : در برخى اخبار ، نقل شده است كه مردى به نام مُجاشع بر پيامبر خدا وارد شد و گفت : اى پيامبر خدا ! راه به معرفت حق چيست؟ فرمود : «معرفت نفس» . گفت : اى پيامبر خدا ! راه تصديق حق چيست؟ فرمود : «مخالفت با نفس» . گفت : اى پيامبر خدا ! راه دستيابى به رضاى حق چيست؟ فرمود : «ناراضى كردن نفس» . گفت : اى پيامبر خدا ! راه رسيدن به حق چيست؟ فرمود : «وا نهادن نفس» . گفت : اى پيامبر خدا ! راه اطاعت از حق چيست؟ فرمود : «عصيان نفس» . گفت : اى پيامبر خدا ! راه به ياد داشتن حق چيست؟ فرمود : «از ياد بردن نفس» . گفت : اى پيامبر خدا ! راه نزديك شدن به حق چيست؟ فرمود : «دور شدن از نفس» . گفت : اى پيامبر خدا ! راه اُنس يافتن با حق چيست؟ فرمود : «رَميدن از نفس» . گفت : اى پيامبر خدا ! راه رسيدن به اينها چيست؟ فرمود : «يارى جستن از حق ، عليه نفس» .