از جمله مواردِی که سلِیقۀ شخصِی موجب تبدل فتوا شده است، مسئلۀ تقبِیل عتبه مِی‌باشد. مرحوم آقاِی بروجردِی ـرحمة الله علِیهـ به‌عنوان اِینکه اِین عمل شبِیه به سجده است، در تقبِیل عتبه احتِیاط مِی‌کرده‌اند،[١] درصورتِی‌که در اِین مسئله جاِی احتِیاط نِیست و نه‌تنها تقبِیل اعتاب مقدسه هِیچ اشکالِی ندارد، بلکه بسِیار هم مستحب است. مگر حکم مسئله به‌صرف تشبِیه از اصل خود برمِی‌گردد؟!

باِید به اِیشان گفت که اگر تشبّه هم باشد اشکالِی ندارد؛ حتِی اگر سجده هم باشد هِیچ اِیرادِی ندارد! شما در تشرف به حرم امام رضا علِیهالسّلام، به‌خاطر توفِیقِی که خداوند عناِیت فرموده، سجدۀ شکر انجام مِی‌دهِید؛ چه کسِی مِی‌گوِید حرام است؟ شما که بر امام رضا علِیه السّلام سجده نمِی‌کنِید؛ بلکه به‌خاطر تشرف به زِیارت حضرت، خدا را سجده مِی‌کنِید؛ در‌اِین‌صورت بسِیار هم مستحب است.[٢]

حکاِیتِی از علامۀ طهرانِی پِیرامون ادب آِیةالله بروجردِی نسبت به حرِیم امامت (ت)

اِینها مسائلِی است که مجتهد باِید به آن دقت کند. ما نباِید در استنباط به سلِیقۀ شخصِی افراد توجه کنِیم؛ باِید دِید دلِیل فتوا چِیست. شما باِید براِی اِین احتِیاط واجب دلِیل بِیاورِید؛ توجِیهاتِی نظِیر «به خِیال و ظنّ من اِین تشبِیه به سجده است» که دلِیل نمِی‌شود. مجتهد باِید در مقام فتوا و بِیان محکم باشد؛ اِینجا خِیال و توهّم راه ندارد.[٣]

[١]. روح مجرد، ص ٢٠٥؛ چشم و چراغ مرجعِیت، ص ٢٤.

[٢]. جهت اطلاع بِیشتر پِیرامون استحباب تقبِیل عتبۀ معصومِین علِیهم السّلام رجوع شود به روح مجرد، ص ٢٠٤؛ المصباح (کفعمِی) ص ٤٧٣؛ المزار (شهِید اول) ص ٣٨؛ البلد الأمِین، ص ٢٧٦؛ إزاحة الوسوسة عن تقبِیل أعتاب المقدّسة (مامقانِی) ص ١٢٩.

[٣]. مرحوم آِیة‌الله بروجردِی مرد بزرگِی بود؛ کجا دِیگر مثل اِینها پِیدا مِی‌شود؟! مرحوم آقا مِی‌فرمودند:

عده‌اِی در اِیام ماه صفر، به خانۀ آقاِی بروجردِی در قم آمده بودند. در ‌همِین‌ حِین که نشسته بودند، ِیک‌دفعه ِیکِی از افراد آن هِیئت مِی‌گوِید: «براِی سلامتِی حضرت آِیة‌الله بروجردِی و امام زمان علِیهالسّلام صلوات!»

اِیشان سرشان را از داخل آن پنجره بِیرون مِی‌آورند و مِی‌گوِیند: «کدام بِی‌ادبِی اسم *