رسالۀ عمرۀ مفرده - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١٥٠ - هلاکت نفس بهواسطۀ افراط در عبادات

و ثبت ‌شدنِی در حقِیقت نفس انسان است، نه نوشتنِی؛ لذا ممکن است که در اِینجا زمِینۀ (فَأُولَئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ)[١] در شخص پِیش آِید و متحوّل گردد.

علِی‌کلّ‌حال، فرض کنِیم که دو نماز با طهارت، استقبال، تقرّب، قصد وجه، تکبِیر و تسلِیم و تسبِیحات حضرت زهراء سلام الله علِیها به‌صورت صحِیحِی خوانده شده ولِی ِیکِی قبل از زوال و دِیگرِی بعد از زوال بوده است؛ دراِین‌صورت اگر از خداِی عادل و رحمان و رحِیم بپرسِیم که: «بِین اِین دو نماز از نظر تأدِیۀ مقصود مولا چه تفاوتِی وجود دارد؟» پاسخ آن است که هر دو نماز از نظر ثواب، تقرّب، اتِیان و اجراِی تکلِیف ِیکِی است، منتها به‌جهت فوت مصلحتِی، صلاة قبل از زوال مجزِی نِیست و باِید آن را دوباره انجام داد.

در بحث تکرار عمره نِیز وقتِی مولا مِی‌بِیند که اِین عمل به مذاق بنده‌اش خوش آمده و دوست دارد آن را تکرار کند و دوباره لبِیکِی بگوِید و خود را در حال‌وهواِی احرام قرار دهد، مولا از باب رأفةً علِی‌العباد به او ارفاقاً ترخِیص مِی‌دهد که دوباره تکرار کند، اگرچه اِین عمل فِی‌حدّنفسه از جهت فعلِی مورد رضاِیت او نِیست و فقط از جهت فاعلِی مورد نظر است.

هلاکت نفس به‌واسطۀ افراط در عبادات

گرچه وقتِی انسان احرام مِی‌ببندد، لبِیک مِی‌گوِید، طواف مِی‌کند، سعِی انجام مِی‌دهد و نماز طواف مِی‌خواند و تمام مِی‌شود, در وجود خود لذت و حالِی احساس مِی‌کند که با خود مِی‌گوِید دوباره انجام دهم، اما اِین تکرار مدّنظر شارع نِیست.

بزرگان در دستورات و اذکارِی که مِی‌دادند، عدد لحاظ مِی‌کردند؛ مثلاً

[١]. سوره فرقان (٢٥) آِیه ٧٠. معادشناسِی، ج ٩، ص ٢٣٣:

«کسِی که توبه کند و اِیمان بِیاورد و عمل صالح انجام دهد، پس خداوند زشتِی‌ها و بدِی‌هاِی چنِین کسانِی را به نِیکِی‌ها و خوبِی‌ها تبدِیل مِی‌کند، و خداوند غفور و مهربان است.»