رسالۀ عمرۀ مفرده - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ١١٠ - مراتب استحباب و کراهت

است؛[١]و[٢] بدِیهِی است که اهمِیت استحباب اِین موارد با نماز شب قابل مقاِیسه نِیست.[٣]

در مسئلۀ کراهت نِیز همِین‌طور است؛ کراهت‌هاِی اکِیده‌اِی وجود دارد که قرِیب به حرمت است. بسِیارِی از مکروهات آن‌قدر شدِید و اکِید است که ممکن است بعضِی فتواِی به حرمت و بعضِی‌ حکم به احتِیاط بدهند؛ در‌حالِی‌که پنِیرِ تنها خوردن هم در شرع مکروه است.[٤]و[٥]

سلام که فِی‌حدّنفسه مستحب است، در چند جا کراهت پِیدا مِی‌کند:

اول سلام به خطِیب در حِین صحبت که سبب مِی‌شود تمرکز خود را از دست بدهد. خصوصاً اگر ورود مکرر افراد و مجبور شدن خطِیب به پاسخ‌گوِیِی باعث شود که نه او بفهمد چه مِی‌گوِید و نه مخاطب متوجه شود که چه مِی‌شنود؛ مانند بسِیارِی از هِیئات که افراد بدون توجه به سخنان سخنران همِیشه در رفت‌وآمد هستند. همه باِید به‌موقع در مجلس حاضر شوند و در را ببندند تا فکر خطِیب و

[١]* از حضرت سؤال کرد: ”نظر شما راجع به نوافل چِیست؟“ حضرت فرمود: ”واجب است.“ از سخن حضرت هم در ما و هم در آن مرد حال هراس و دهشتِی پدِید آمد. پس حضرت فرمود: ”منظورم نماز شب است که بر رسول خدا صلِّی الله وعلِیه و آله و سلّم واجب بود. خداوند متعال مِی‌فرماِید: (و پاسِی از شب را به‌طور تهجد (خواب و بِیدارِی) برخِیز، و به نماز مشغول شو. که اِین براِی تو فضل و موجب زِیادِی در مثوبت است.)“» (محقق)

* سوره إسراء (١٧) آِیه ٧٩.

[١٣٧]. الکافِی، ج ٦، ص ٣٤٠.

[٢]. عوالِی اللآلِی، ج ١، ص ١٤٥.

[٣]. المقنع (صدوق) ص ١٣١.

[٤]. همان‌طور که عرض شد، اِین مسئلۀ مهم وظِیفۀ مجتهد است که حکم را با لحاظِ حِیثِیتِ مبغوضِیت ِیا رضاِیت شارع به مکلف ابلاغ کند. اگر فعلِی استحباب اکِید دارد باِید بگوِید: اِین مورد بسِیار مهم و در حدّ واجب مطرح است و اگر کراهت شدِیده دارد باِید بگوِید کراهت اِین مورد قرِیب به حرمت است؛ بعد از آن دِیگر اختِیار با خود مکلف است که چگونه اقدام کند.

[٥]. المحاسن، ج ٢، ص ٤٩٥.