اما وقتِی در روز عاشورا پسر پِیغمبر را به قتل رساندند و بنِی‌امِیه به‌عنوان تبرک اِین روز را روزه مِی‌گرفتند،[١] در چنِین شراِیطِی امام صادق علِیهالسّلام راجع به همِین صوم مِی‌فرماِید: «روزۀ روز عاشورا مکروه است.»[٢]

[١]. مصباح المتهجد، ج ٢، ص ٧٧٥:

«إنَّ هذا ِیومٌ تَبَرَّکت بِه بَنو ‌أُمِیَّةَ وابنُ آکِلَة‌ِ الأکبادِ اللعِینُ ابنُ اللعِینِ.»

ترجمه: «اِین روز روزِی است که بنِی‌امِیه به آن تبرک مِی‌جستند، همچنِین فرزندِ خورندۀ جگرها، آن ملعون فرزند ملعون.» (محقق)

[٢]. وسائل الشِیعة، ج ١٠، ص ٤٦٢:

«عن الحسِینِ بنِ أبِی‌ غُندَر، عن أبِیهِ، عن أبِی‌ عبدِ‌ اللهِ علِیهِ السّلامُ، قالَ: سَألتُهُ عن صَومِ ِیَومِ عَرَفةَ، فقالَ: ”عِیدٌ مِن أعِیادِ المسلمِینَ و ِیَومُ دعاءٍ و مَسألَةٍ.“ قلتُ: ”فصَومُ عاشوراءَ؟“ قالَ: ”ذاکَ ِیَومٌ قُتِلَ فِیهِ الحسِینُ علِیهِ السّلامُ، فإن کنتَ شامِتًا فَصُم.“ ثُمّ قالَ: ”إنّ آلَ أُمَِیّةَ نَذَروا نَذرًا إن قُتِلَ الحسِینُ علِیه السّلامُ أن ِیَتّخِذوا ذلک الِیَومَ عِِیدًا لَهُم، ِیَصومونَ فِیه شُکرًا و ِیُفَرِّحونَ أولادَهم، فصارَت فِی آلِ أبِی ‌سُفِیانَ سُنَّةً إلِی الِیَومِ، فذلک ِیَصومونَهُ و ِیُدخِلونَ علِی عِِیالاتِهِم و أهالِیهِم الفرحَ ذلکَ الِیَومَ.“ ثُمّ قالَ: ”إنَّ الصَّومَ لا ِیکون لِلمُصِیبةِ و لا ِیَکونُ إلّا شُکرًا لِلسّلامةِ؛ و إنّ الحسِینَ علِیهِ السّلامُ أُصِیبَ ِیومَ عاشوراءَ، فإن کنتَ فِیمَن أُصِِیبَ بِهِ فلا تَصُم و إن کنتَ شامِتًا مِمَّن سَرَّهُ سَلامَةُ بنِی أُمَِیّةَ فَصُم شُکرًا لِله تعالِی.“»

ترجمه: «حسِین‌بن‌غُندَر از پدرش رواِیت مِی‌کند که مِی‌گوِید: از امام صادق علِیه السّلام راجع به روزۀ روز عرفه سؤال کردم. فرمود: ”عِیدِی از اعِیاد مسلمِین و روز دعا و مسئلت از درگاه خداوند متعال است.“ عرض کردم: ”روزۀ روز عاشورا چطور؟“ فرمود: ”آن روز روزِی است که حسِین علِیه السّلام در آن کشته شد؛ پس اگر از اِین مصِیبت مسرور و خوشحال مِی‌شوِی، روزه بگِیر.“ سپس فرمود: ”بنِی‌امِیه نذر کردند که اگر حسِین علِیه السّلام کشته شود، آن روز را در بِین خود عِید بدارند و به‌شکرانۀ آن، روزه بگِیرند و فرزندان خود را شاد نماِیند. بعد از آن اِین سنتِی درمِیانشان شد و تا امروز نِیز ادامه دارد. پس بدِین جهت اِین روز را روزه مِی گِیرند و اهل و خانوادۀ خود را شاد ومسرورمِی نماِیند.“ سپس فرمودند: ”روزه براِی مصِیبت نِیست؛ روزه صرفاً به‌عنوان شکرانۀ سلامتِی و صحت است. و حسِین علِیه السّلام در روز عاشورا گرفتار مصِیبت *