رسالۀ عمرۀ مفرده - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٧٤ - نکتۀ اوّل در تناقض بِین کراهت مولا و «أقلُّ ثواباً» بودنِ همان عمل
پنجدرصد به آن ثواب برسد، «لا تَفعَل» با اِین پنجدرصد جور درنمِیآِید.
فرض کنِید ثواب عملِی صددرصد و ثواب عمل دِیگرِی شصتدرصد و ثواب فعلِی دِیگر پنجدرصد است؛ اما بالأخره پنجدرصد هم پنجدرصد است؛ پس «أقلُّ ثواباً» چه توجِیهِی مِیتواند داشته باشد؟!
تلمِیذ: شارع اجازه داده است که مکلف نماز شکسته را به جماعت بخواند، ولِی اگر فرادِی بخواند بهتر است؛ آِیا اِین اجازه براِی مکلف هِیچ تقربِی ـولو پنجدرصدـ ندارد؟
استاد: باِید دِید مراد از اِین نهِی چِیست و در چه مرتبهاِی است. ِیکوقت شارع مِیگوِید: «لا تَفعَل؛ انجام نده» و گاهِی مِیگوِید: «إن تَفعَل هذا خَِیرٌ مِن أن تَفعَل بهذا»؛ اِین مطلب شما در ذِیل مورد دوم مِیآِید.[١]
[١]. تلمِیذ: با توجه به رواِیت «لا ِیَؤُمُّ الحَضَرِیُّ المسافرَ و لَا المسافرُ الحَضَرِیَّ»* حکم اقتداِی مسافر به حضرِی چِیست؟
استاد: مشخص است که علت عدم رجحان، قصر بودن نماز مسافر است و الاّ در نماز صبح و مغرب دلِیلِی بر عدم رجحان نمِیباشد. بنابراِین اقتداِی حاضر به مسافر باعث مِیشود که نِیمِی از نماز او بدون جماعت باشد و طبِیعِی است در جاِیِی که هم حاضر شراِیط اِیتمام را واجد است و هم مسافر، رجحان با حاضر خواهد بود.
تلمِیذ: با توجه به اِینکه علت عدم رجحان را قصر نماز مسافر مِیدانِید، نهِی از اقتداِی مسافرِی که در هر صورت نماز او شکسته است چه حکمتِی دارد؟ آِیا براِی شخص حضرِی ـ که نِیمِی از نماز او در اقتداِی به مسافر، فرادِی خواهد شد ـ نِیز اقتدا، نسبت به تمامِ نماز را فرادِی خواندن ترجِیحِی ندارد؟
استاد: همانطور که عرض شد علت نهِی، عدم هماهنگِی بِین دو نماز حاضر و مسافر است چنانچه به اِین نکته در رواِیات باب اشاره شده است و الاّ صرف مسئلۀ حضور و سفر دخلِی به نهِی از اِیتمام ندارد. بنابراِین نهِی در رواِیات اصلاً دلالتِی بر کراهت ندارد، بلکه ارشاد به رجحان هماهنگِی در نماز بِین امام و مأموم است و اِین مسئله در صورت اشتراک کمِّی در نماز، مثل صبح و مغرب منتفِی است و لذا بعضِی از فقهاء بر عدم کراهت در اِین دو صلاة فتوا دادهاند و به نظر حقِیر در هِیچِیک از نمازها کراهت نِیست بلکه صرف ارشاد است. روِی اِین حساب دِیگر جاِیِی *