رسالۀ عمرۀ مفرده - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٣٨ - لزوم نگاه بدون پِیشفرض فقِیه به منابع، در بدو استنباط احکام شرعِی

آن‌طرف دنِیا با پاِی خودت و ِیا با خرِ لنگِی که معلوم نِیست تو را به مقصد برساند، براِی اداِی فرِیضۀ حج به مکه بِیاِیِی!»

وقتِی که انسان اِین مطلب را بداند، براِی او سؤال پِیش مِی‌آِید که اِین چه نسک و فرِیضه‌اِی است که اِین‌قدر راجع به آن تأکِید شده است؛ اگر اِین تصور و طرز فکر براِی مجتهد حاصل شود، دِیگر چطور ممکن است بگوِید که حج واجب مشروط است؟! حج واجب مطلقِی است که حتِی نسبت به نماز و روزه أشدُّ إطلاقًا است![١]

اِینجاست که مسئله بسِیار دقِیق مِی‌شود. فتوا دادن حساب‌وکتاب دارد؛ انسان نمِی‌تواند همِین‌طور سرسرِی و راحت فتوا دهد.

وقتِی مراد قرآن از آِیۀ (وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ) و آِیۀ (وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ) ادراک شد، آن‌وقت باِید دِید که زبانِ وحِی که فقط چهارده نفرند از اِین دو آِیه چه برداشتِی کرده‌ است. وقتِی به رواِیات مراجعه مِی‌کنِیم، مِی‌بِینِیم برداشت معصومِین همان برداشت اولِیۀ ماست که با بِیانِی دِیگر مِی‌فرماِیند: «الزّادُ و الرّاحلةُ.»[٢]

مراد از «زاد» چلوکباب و خوراک قرقاول نِیست؛ امام صادق علِیهالسّلام مِی‌فرماِیند: «اگر سرکه و روغن زِیتون دارِی، عِیالت را به همان اطعام کن و به حج برو!»[٣] و عجِیب اِینجاست که اِین کلام امام صادق علِیهالسّلام با آنچه ما در ابتدا از

[١]. إن‌شاءالله درآِینده رساله‌اِی در باب واجب مشروط و مطلق از مؤلف ـدام ظلّه الوارفـ به طبع خواهد رسِید. (محقق)

[٢]. الکافِی، ج ٤، ص ٢٦٨؛ عِیون أخبار الرضا علِیه السّلام، ج ٢، ص ١٢٤.

[٣]. الکافِی، ج ٤، ص ٢٥٦:

«عن عُذافرٍ، قالَ: قالَ أبو عبدِ اللهِ علِیه السّلام: ”ما ِیَمنعُک مِن الحجِّ فِی کلِّ سَنَةٍ؟“ قلتُ: ”جعلتُ فداکَ! العِِیالُ.“ قال: فقال علِیه السّلام: ”إذا مِتَّ فمَن لِعِیالِکَ؟ أطعِم عِِیالَک الخَلَّ و الزَِّیتَ و حُجَّ بهم کلَّ سَنَةٍ.“»

ترجمه: «عُذافر مِی‌گوِید: امام صادق علِیهالسّلام به من فرمودند: ”چه چِیزِی از اِینکه هر سال به*