عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٠٨ - هوا و هوس از ديدگاه امام على

هوا و هوس از ديدگاه امام على ٧‌

حضرت على ٧ در «نهج البلاغة» مى‌فرمايد:

ايها الناس ان اخوف ما اخاف عليكم اثنان: اتباع الهوى وطول الامل، فاما اتباع الهوى فيصد عن الحق واما طول الامل فينسى الآخرة[٢].

اى مردم! شديدترين خوف و هراسى كه بر شما دارم از دو چيز است:

پيروى از هوا و درازى آرزو، اما پيروى از هوا آدمى را از برخوردارى از حق جلوگيرى مى‌كند و درازى آرزو آخرت را از ياد انسان مى‌برد.

شارح «نهج البلاغة» علامه جعفرى در شرح جملات بالا مى‌گويد[٣]:

هوا عبارت است از امواجى كه از جوشش غرايز حيوانى سرمى‌كشد و فضاى درون را تيره و تاريك مى‌سازد و عوامل و وسايل درك و دريافت حقيقت را فلج مى‌كند.

اين هوا با اين كه داراى جوهر و مبناى اصيلى جز خواستن بى‌محاسبه چيز ديگرى نيست، مى‌تواند همه اصالت‌ها و حقايق ريشه‌دار را از جلو چشم انسان و عقل و وجدان او دور كند، اين همان «مى‌خواهم» است كه به هيچ علت و دليلى جز خود تكيه نمى‌كند و اين يك سخن بى‌اساس است كه در موقع سؤال از كسى كه مطابق هوا عملى كرده‌است به عنوان جواب بگويد كه «دلم خواست» كدام دل؟!

[١] - نور عليشاه اصفهانى.

[٢] - نهج البلاغة: خطبه ٤٢؛ الكافى: ٨/ ٥٨، خطبة لأميرالمؤمنين، حديث ٢١.

[٣] - ترجمه و تفسير نهج البلاغة: ٩/ ٢٧٣.