عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٢ - اصلاح نفس

وارد نشده صلاحيت امر به معروف و نهى از منكر ندارد.

اول بايد به نصيحت خود برخاست، ابتدا بايد ظاهر و باطن خود را اصلاح كرد، سپس قيام به اين دو وظيفه واجب نمود كه آلودگان و ناپاكان نمى‌توانند آن چنان كه بايد در ديگران اثر مثبت بگذارند، گرچه مى‌توانند براى اهل دل عبرت و پند باشند، چنان كه نقل است به لقمان حكيم آن انسان بيدار و آزاده گفتند: ادب از كه آموختى؟ گفت: از بى ادبان كه ديدم كردار و رفتارشان مورد نفرت مردم بود، من از همان كردار و رفتار دورى گزيدم!

اصلاح نفس‌

مسئله صلاح و سداد و اصلاح نفس و آراستگى درون از ابتداى حيات مورد توجه بيداران راه حق بود، آنان با تكيه بر معارف الهى راه رسيدن به معراج آدميت و انسانيت را تزكيه نفس مى‌دانستند.

نفس اگر اصلاح نشود، آدمى را به تمام گناهان و معاصى سوق داده و تبديل به درى خواهد شد كه به روى جهنم باز مى‌شود.

اگر نفس را رها كنيم و به تصفيه و تزكيه آن برنخيزيم، به مانند تنور جهنم از چيزى سير نخواهد شد و فرياد هل من مزيدش خاموش نخواهد گشت.

[يوم نقول لجهنم هل امتلأت و تقول هل من مزيد][١].

[ياد كن‌] روزى را كه به دوزخ مى‌گوييم: آيا پر شدى؟ مى‌گويد: آيا زيادتر از اين هم هست؟

آرى، اگر نفس اصلاح نشود و در مدار تصفيه و تزكيه قرار نگيرد، به مانند جهنم‌

[١] - ق( ٥٠): ٣٠.