عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٢٧ - حقوق پدر و مادر در قرآن

مكن، و به آنان سخنى نرم و شايسته [و بزرگوارانه‌] بگو.\* و براى هر دو از روى مهر و محبت، بال فروتنى فرود آر و بگو: پروردگارا! آنان را به پاس آن كه مرا در كودكى تربيت كردند، مورد رحمت قرار ده.

صاحب بزرگوار «الميزان» مى‌فرمايد كه‌[١]:

از اين آيه روشن مى‌شود كه مسئله احسان به پدر و مادر بعد از مسئله توحيد واجب‌ترين واجبات است، هم چنان كه مسئله عقوق، بعد از شرك ورزيدن به خدا از بزرگ‌ترين گناهان كبيره است و به همين جهت اين مسئله را بعد از مسئله توحيد و قبل از ساير احكام اسم برده و اين نه تنها در اين آيات است، بلكه در موارد متعددى از كلام خدا همين ترتيب به كار رفته است.

در تفسير آيه ١٥١ سوره انعام گذشت كه رابطه عاطفى ميان پدر و مادر از يك طرف و ميان فرزندان از طرف ديگر از بزرگ‌ترين روابط اجتماعى است كه قوام جامعه انسانى به آن‌هاست و همين وسيله‌اى است طبيعى كه زن و شوهر را به حال اجتماع نگهداشته نمى‌گذارد از هم جدا شوند.

بنابراين از نظر سنت اجتماعى و به حكم فطرت لازم است آدمى پدر و مادر خود را احترام كند و به ايشان احسان نمايد؛ زيرا اگر اين حكم در اجتماع جريان نيابد و فرزندان با پدر و مادر خود معامله يك بيگانه كنند قطعا آن عاطفه از بين رفته شيرازه اجتماع به كلى از هم گسيخته خواهد شد.

پدر و مادر در دوران پيرى و سالخوردگى سخت‌ترين حالات را دارند و بيشتر احساس احتياج به كمك فرزند مى‌نمايند؛ زيرا از بسيارى از واجبات زندگى خود ناتوانند و همين معنا يكى از آمال پدر و مادر بود كه سال‌ها از فرزندان خود آرزو

[١] - ترجمه تفسير الميزان: ١٣/ ١٠٩.