عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٥٤ - تبليغ محدث قمى

و اخلاق نيكو و از همه مهم‌تر به فرموده حضرت صادق ٧ بهترين موعظه و پند آن است كه گفتار گوينده آميخته به راستى باشد و عملش همرنگ با صدق.

بگويد ولى قلبش و وجودش آن گفته را بدرقه كند.

بگويد ولى براى خدا و به خاطر هدايت مردم.

بگويد و منظورش از گفتار، جلب رضاى خلق يا خود شيرينى و يا به دست آوردن شهرت و منفعت و خودنمايى نباشد.

بگويد ولى براى اعلاى حق و پيشرفت اسلام و خلاصه براى بيدار كردن خفته و ارشاد جاهل و تنبيه غافل.

بگويد و در گفتارش خدا را منظور داشته باشد و رضا و خشنودى او را وجهه همت قرار دهد، به نيابت از خدا و انبيا و ائمه و اوليا با مردم سخن بگويد و موعظه و تبليغ را وسيله صفاى روح و پاكى قلب مردم قرار دهد و در اين لحظه‌اى نياسايد و ساعتى به استراحت ننشيند كه اين زحمت و رنجى كه در راه دوست تحمل مى‌كند باعث نورانيت دل او و رسيدن به مقام وصال و قرب حق است.

[فان مثل الواعظ والموعوظ كاليقظان والراقد، فمن استيقظ من رقدة غفلته ومخالفاته ومعاصيه صلح ان يوقظ غيره من ذلك الرقاد]

ارزش وعظ و تبليغ‌

به حقيقت كه واعظ و متعظ هم چون شخص بيدار و خواب است. پس آن انسانى كه از خواب غفلت بيدار شده و از اسارت مخالفت با حق و عصيان نجات يافته، صلاحيت پيدا كرده اهل غفلت را از غفلت برهاند و خفتگان را بيدار نمايد و فاسدان را به صلاح و سداد بياورد.

انسان پاك و متخلق به اخلاق حق و آراسته به تقوا و جدا شده از خلاف و عصيان، چون به موعظه برخيزد، موعظه‌اش در دل‌هاى آماده اثر عجيبى مى‌گذارد، آنان كه در دوره تاريخ با خداوند مهربان آشنا شدند به وسيله اين موعظه‌كنندگان آشنا شدند و آنان كه با حضرت دوست آشتى كردند توسط اينان آشتى نمودند.

تبليغ محدث قمى‌

يكى از علماى تهران كه ساليان دراز در زمان مرجعيت حضرت آيت الله حاج شيخ عبدالكريم حايرى در قم مشرف بود، براى اين فقير حكايت كرد:

[١] - صائب تبريزى.