عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٠٩ - هوا و هوس از ديدگاه امام على

دل و هوى؟! دل جايگاه دريافت عالى‌ترين حقايق است، دل همان جنبه ملكوتى انسان است كه خدا را به وسيله آن درمى‌يابد، دل جايگاه تصفيه همه مفاهيم و موضوعاتى است كه حواس طبيعى، آن‌ها را به عقل نظرى تحويل مى‌دهد و عقل نظرى بدون اين كه آن‌ها را از جنبه ارزش‌ها و عظمت‌ها درك كند به دل تحويل مى‌دهد.

«دلم خواست كردم» از آن جملات ويرانگر موجوديت آدمى است كه با صورت حق به جانبش، آتش به ريشه همه اصول و قوانين مبتنى برحق و حقيقت مى‌زند.

هوا همان امواج بى‌محاسبه‌اى است كه از جوشش غرايز انسانى سربرمى‌كشند و بدون اعتنا به «بايد» ها و «شايد» ها و «نبايد» ها و «نشايد» ها همه اصالت‌ها را به بازى گرفته و سرمايه‌هاى حيات گرانبهاى آدمى را مستهلك مى‌سازند.

گاهى هوا محورى به قدرى شدت پيدا مى‌كند كه تا سرحد معبوديت پيش مى‌رود، اين خطر تباه كننده را خداوند سبحان در قرآن مجيد گوشزد فرموده است.

[أ فرأيت من اتخذ إلهه هواه‌][٢].

پس آيا كسى كه معبودش را هواى نفسش قرار داده ديدى؟

در چنين موقعيت‌هاست كه موجوديت آدمى كاملا مسخ مى‌شود و از انسانيت جز اعضاى مادى شبيه به انسان چيزى در او نمى‌ماند.

مهار كردن هوا براى وصول به حق و حقيقت، درست شبيه مهار كردن كوه‌

[١] - مثنوى معنوى، مولوى.

[٢] - جاثيه( ٤٥): ٢٣.