عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١١٠ - هوا و هوس از ديدگاه امام على

آتشفشان است كه مى‌تواند مقدمه‌اى براى استخراج مواد معدنى با ارزش آن كوه بوده باشد.

درون آدمى داراى نيروها و استعدادهاى بسيار گرانبهايى است مانند معادن با ارزش در شكم كوه آتشفشان، هنگامى كه هواها به تموج درمى‌آيند نه تنها آن نيروها و استعدادها خفه مى‌شوند، بلكه انسان درآن موقع به صورت آتشفشانى درمى‌آيد كه تبديل به موجود خطرناك نيز مى‌گردد.

به طور قطع بايد گفت: دردهاى بى‌درمان بشرى كه سرتاسر تاريخ ما را فرا گرفته است، ميكربى جز هواى نفسانى ما ندارد، هر كجا ستمى و تجاوزى ديديد فورا به سراغ كشف ريشه اصلى آن بپردازيد، خواهيد ديد كه ريشه اصلى آن ستم، تجاوز هواى نفسانى يك يا چند نفر بوده است.

دليل اين كه در اين مسئله ادعاى قطع و يقين كرديم اين است كه هرچه مقابل هواست اصيل و حقيقت است و جاى ترديد نيست كه از واقعيت‌هاى اصيل حقيقت هرگز ظلم و تجاوزى به وجود نمى‌آيد.

خطاها و اشتباه‌كارى‌ها ممكن است مردم يا خود انسان را براى مدتى حتى براى هميشه از برخوردارى از حقايق و اصالت‌ها محروم نمايد، ولى اين محروميت ظلم و تجاوز نيست، دليل روشن اين مسئله اين است كه بشر در طول تاريخ گذشته‌اش به جهت غوطه‌ور شدن در مجهول‌هايى كه به ضرر او تمام شده است، احساس ظلم و تجاوز نمى‌كند، بلكه تأسف مى‌خورد از اين كه چرا آن مجهولات را دير كشف كرده است. به عنوان مثال: هزاران، شايد ميليون‌ها نفر در قرون و اعصار گذشته از بيمارى سل رنج برده و رخت از اين دنيا بربسته‌اند، اما بدان جهت كه جهل به معالجه سل يك پديده اختيارى و از روى هوا نبوده است، هيچ عاقلى نمى‌تواند گذشتگان را توبيخ كند به اين كه چرا بيماران مسلول شما رنج كشيدند و از