پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٩٨ - ٥ علاقه حضرت امام حسن عسكرى عليه السلام به برادرش محمد

من با ابو جعفر محمّد بن على الرّضا از كودكى همدم و همنشين بودم و هيچ‌كس را از وى باوقارتر، پاكتر و جليلتر نديدم ... وى همواره ملازم برادرش ابو محمّد حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام بوده و از وى جدا نمى‌گرديد[١].

هنگامى كه حضرت امام هادى عليه السّلام مدينه را به قصد سامرا ترك نمود فرزند خود سيّد محمّد را در سن طفوليت در مدينه گذاشت و بعد از چند سال وى به پدر خود در سامرا ملحق گرديد و مدّتى نيز در نزد وى باقى ماند. سپس خواست كه به مدينه برگردد، اما چون در طول راه به شهر بلد رسيد در آنجا مريض شده و در سال ٢٥٢ ه ق دار فانى را وداع گفت. در آن هنگام سن او از بيست سال گذشته بود[٢].

ما علّت بيمارى شديد او را نمى‌دانيم؛ آيا او از جانب دشمنان و حسودان عبّاسى خود مسموم شده بود، عبّاسيانى كه چون ديگران گمان مى‌كردند كه پس از حضرت امام هادى عليه السّلام وى امام خواهد شد و احترام بيش از حدّ اقشار مختلف مردم نسبت به او بر آنان گران مى‌آمد، يا اين‌كه فوت او در اثر بيمارى ناگهانى و طبيعى بوده است؟

قلب حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام در فقدان برادرى كه در نزد آن حضرت عزيزترين برادر بود شكست و موج‌هايى از مصيبت و عزا و حسرت در دل آن حضرت برخاست. آن حضرت در حالى‌كه غرق در گريه و ناراحتى بود از منزل خارج شده و دل‌ها از ديدن چهره حزن‌آلودش چنان شكسته شد كه زبان‌ها از سخن باز ايستاد و مردم همه به حالت صيحه و نوحه درآمده و حزن و اندوه قلب آن‌ها را سوراخ كرد[٣].

[١] . حياة الامام الحسن العسكرى/ ٢٤- ٢٥ به نقل از المجدى فى النّسب نسخه خطى.

[٢] . الامام الهادى من المهد الى اللّحد/ ١٣٧.

[٣] . حياة الامام الحسن العسكرى دراسة و تحليل/ ٢٥، ر. ك كافى كتاب الحجّه، باب النّص على ابى محمّد عليه السّلام، حديث شماره ٨.