پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٦ - ١ معتمد عباسى

حسن عسكرى عليه السّلام در امتداد تاريخ خود با آن روبرو بوده است خوددارى نمايند.

البتّه بسيارى از موضع‌گيرى‌ها و سيره آن بزرگواران از ديد ما پنهان مانده است. اين مطلب يا به دليل ترس مردم از دستگاه حكومتى بوده يا به اين دليل كه تاريخ‌نگارانى كه تاريخ اسلام را نوشته‌اند آن را با ذهنيتى اموى و قلمى عبّاسى نگاشته‌اند. چراكه اين تاريخ‌نگاران بر سر سفره همان حاكمان مستبدّ زندگى مى‌كرده‌اند.

حال پاره‌اى از نظريات معاصران حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام و برداشت‌هاى آنان از شخصيت مثال زدنى آن حضرت را كه در عصر خود از همه رجال و دانشمندان امت اسلام برترى و تفوّق يافته بود، نقل مى‌نماييم.

١. معتمد عبّاسى‌

مقام و منزلت حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام به حدّى در نزد خواصّ و عوام مشهور بوده كه حتّى خلفاى زمان خويش را نيز به اعتراف به قدر و منزلت والاى خود وادار مى‌كردند.

روايت شده كه جعفر بن على فرزند حضرت امام هادى عليه السّلام و برادر حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام روزى از معتمد عبّاسى خواست كه وى را به مقام امامت بگمارد و پس از برادرش حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام مقام آن حضرت را به وى اعطا نمايد. معتمد عبّاسى به وى پاسخ داد:

«بدان كه مقام و منزلت برادر تو به واسطه نزديكى به ما و دستگاه سلطنت حاصل نشده است، بلكه فقط به واسطه نزديكى به خداوند عزّ و جلّ مى‌باشد.

ما بسيار مى‌كوشيم تا قدر و منزلت او را پايين آورده او را از مقام و مرتبه‌