پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٧ - مبحث پنجم پيشوايى عالمان، امينان خدا بر حلال و حرام

ائمّه عليهم السّلام نيز همين راه را ادامه داده و براى تحقق اين هدف، طبق شيوه علمى صحيحى كه خود به تدريج ويژگى‌ها و جزئيات آن را ترسيم نموده بودند، به تقويت فقيهانى پرداختند كه امين بر حلال و حرام الهى باشند. و عليرغم شرايط بسيار سختى كه پس از عصر امام صادق عليه السّلام به وجود آمد، به تلاش‌هاى خود در اين راه ادامه دادند.

پس از اين دوران، گام‌هايى كه حضرت امام هادى عليه السّلام در اين زمينه برداشتند نقش آشكارى در دادن يك ساختار اجتماعى كامل به مرجعيت علما ايفا نمود، آن حضرت فرموده‌اند: اگر بعد از غيبت قائم شما عليه السّلام دانشمندانى نبودند كه مردم را به سوى او دعوت نموده، به سوى او راهنمايى كرده، با حجج و براهين خداوند از دين او دفاع نموده، بندگان ضعيف خداوند را از دام شيطان و پيروان گردنكش او نجات داده، آنان را از دام‌هاى نواصب برهانند، هر آينه كسى باقى نمى‌ماند مگر اين‌كه از دين خدا مرتدّ مى‌شد، اما آنانند كه همچون ناخدايى كه سكّان كشتى را در دست مى‌گيرد زمام دل‌هاى شيعيان ضعيف را در دست دارند. آنان كسانى هستند كه در نزد خدا از برترين افراد مى‌باشند[١].

نكته اساسى در اين تفكّر كه تفكّر رجوع دادن امت به فقيهان عادل است اين است كه: «نسل‌هاى مسلمان همواره به كسى احتياج دارند كه آنان را ارشاد و توجيه نموده و خود اهل فكر و تدبير باشد تا تعاليم دين را به آنان اعطا كرده، سطح ايمان و اعتقاد آنان را بالا آورده، اسلام را براى آنان تشريح كند و آنان را در راه و روش زندگى به سمت عدالت و سلاح و رضايت خداوند عزّ و جلّ رهنمون گردد»[٢].

در همين راستا مى‌بينيم كه حضرت امام عسكرى عليه السّلام مواضع مثبتى‌

[١] . احتجاج ٢/ ٢٦٠.

[٢] . صدر، الغيبة الصّغرى/ ٢١٩.