پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٥ - مبحث چهارم مكتب فقيهان، تمهيدى براى عصر غيبت

مكتب فقهى آن‌ها از- لحاظ مواد و روش‌ها- مشهور شده است.

شيوه‌اى كه مكتب فقهاى روايت‌كننده از اهل بيت عليهم السّلام به آن عمل مى‌كردند داراى چند نقطه اساسى و بنيادى بوده، كه اين مكتب را از مكاتب فقهى ديگر متمايز مى‌نموده است. آن نكات عبارت‌اند از:

١. تنها تكيه كردن بر كتاب و سنّت به‌عنوان مصدر اساسى تشريع اسلامى.

٢. ضرورت رجوع كردن به امام معصوم در يادگيرى علوم شرعى و گرفتن فتوى- در صورت امكان-.

٣. لزوم رجوع به فقهاى مورد اعتماد در زمانى كه رجوع كردن به امام معصوم عليه السّلام سخت باشد.

٤. فتوى دادن به مقتضاى نصّ صريح روايت يا با تطبيق كردن قاعده‌اى كه از روايت برداشت شده است‌[١].

بدين‌سان مكتب اهل بيت عليهم السّلام در طول دو قرن و نيم، عليرغم سختى شرايط روزگار و گشوده شدن چندين جبهه مبارزه با حكومت وقت، توانست همه نيازهاى برنامه احياى شريعت اسلام را برآورده ساخته، اين برنامه را حتّى در عصر غيبت نيز استمرار بخشد. اين مكتب توانست همه مقدمات استقلال فكرى، سياسى، اقتصادى و فرهنگى را براى همه مسلمانان عموما و براى پيروان اهل بيت عليهم السّلام خصوصا فراهم آورده و نيروى لازم را جهت ادامه مبارزه با نيروى باطلى كه در هر زمان و مكانى مترصّد نابود كردن حق است، به آنان بدهد.

[١] . عبد الهادى فضلى، تاريخ التّشريع الاسلامى ٢٠٢/ ٢١١.