پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠٦ - بخش دوم امام عسكرى عليه السلام و نيازهاى گروه شيعه

حضرت مهدى عليه السّلام بسيار مهم بوده است، چنان‌كه مسئوليت آن حضرت در رابطه با شيعيانش كه به زودى با اين بحران و مصيبت جديد روبرو مى‌شدند نيز وظيفه مهمى بود؛ بحرانى كه آنان در زمان ائمّه سابق هرگز با آن روبرو نشده، همواره امامان و پيشوايانشان با آنان زيسته و در طول دو قرن و نيم همواره امام را در برابر خود ديده و تعليم و تربيت را به صورت مستقيم از آنان گرفته بودند.

احساس اين‌كه امام و پيشواى زنده‌اى وجود دارد كه آن‌ها مى‌توانند با او ارتباط برقرار كنند، به رغم سختى شرايط سياسى و اجتماعى خود آثارى مثبت در ميان شيعيان داشت. زيرا اين احساس كه امامى وجود دارد و امت نمى‌توانند با او ارتباط برقرار كنند و نمى‌دانند چه موقع ظاهر مى‌شود و مشكلات و ناراحتى‌هاى آنان را از بين برده، به سؤال‌هاى آنان پاسخ مى‌دهد با خود آثارى منفى به همراه داشت مگر اين‌كه در نظر شيعيان غيبت مانند حضور گردد و سازوكارى كه بايد جايگزين سيستم رهبرى امامان حاضر شود، بتواند پاسخگوى نيازهاى آنان باشد.

اين هدف مهم چيزى بود كه همه اهل بيت عليهم السّلام در راه به ثمر رسيدن آن كوشش كرده‌اند، اما نقش حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام در اين زمينه بسيار خطير و به شدت مشكل بود. چراكه در عصر حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام كنترل، مراقبت، تفتيش و محاصره آن حضرت به حدّ كمال رسيده بود، تا آنجا كه حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام عمدا خود را از بسيارى از شيعيان خود دور نگاه داشته و با آنان روبرو نمى‌گرديد. شاهد اين مطلب اين است كه بيشتر رواياتى كه از آن حضرت نقل شده به وسيله نامه انجام شده است و به صورت حضورى نبوده. عليرغم اين‌كه حضرت امام عسكرى عليه السّلام در طول شش سال‌