پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٥١ - ١ معتز عباسى(٢٥٢ - ٢٥٥ ه ق)
حضرت را به كوفه تبعيد كنند.
محمّد بن بلبل گويد: معتزّ به سعيد حاجب دستور داد كه ابو محمّد را به سمت كوفه ببر و در طول راه گردن او را بزن[١].
ابو الهيثم نيز كه از اصحاب حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام بود نامهاى به آن حضرت نوشته و در رابطه با دستور معتزّ درباره تبعيد آن حضرت به كوفه سؤال كرده و در آن نامه نوشته بود:
«خداوند مرا فداى شما كند. خبرى به ما رسيده كه ما را بسيار ناراحت و اندوهگين نموده است»، حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام در پاسخ او نوشتند:
سه روز ديگر به شما فرج و گشايشى خواهد رسيد، و بعد از سه روز معتزّ از خلافت خلع شده و به قتل رسيد[٢].
رابطه ميان حضرت امام عسكرى عليه السّلام و معتزّ چيزى جز همان جنگ و دشمنى قديمى نبوده است كه جز در زمانهاى بسيار كوتاه، از ابتداى سلطنت بنى عبّاس كه پس از سقوط دولت اموى، خلافت را در دست گرفتند، همواره ادامه داشته است، حيلههاى هيأت حاكم و مراقبت دائم آنان از تحرّكات امام عليه السّلام نيز گواه اين مطلب است. اين تنها بدين دليل بود كه خلفا از مقام والا و نقش فعّال ائمّه عليهم السّلام در ميان امت، آگاهى داشته و براى بقاى سلطنت و نظام خود از ائمّه اطهار عليهم السّلام بسيار هراسان بودند؛ سلطنتى كه پايههاى آن را با شمشير و خون بر سرهاى بريده فرزندان بيگناه و پرهيزكار امت اسلام بنا نموده بودند.
محمّد بن على سمرى بر ما روايت مىكند كه امام حسن عسكرى عليه السّلام كشته
[١] . كشف الغمّه ٣/ ٢٠٦.
[٢] . الخرائج و الجرائح ١/ ٤٥١/ ٣٦.