افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٥٠ - وجه تسميه قرآن به كتاب

اين مطلب با دقت در آياتى كه لفظ كتاب در آنها آمده استفاده مى‌شود و به تعبير ديگر مى‌شود گفت كه لفظ كتاب به اصطلاح ادبى مشترك معنوى است كه بر مطلق نوشته چه يك سطر و چه يك صفحه و چه چند صفحه و صحايف و چه كتابهاى چند صد صفحه اى اطلاق مى‌شود؛ مانند اطلاق لفظ انسان بر تازه متولد شده و طفل مميز و مرد بالغ و مرد بزرگ و مرد صد ساله.

مطلب مهم تر از اين بيان، سبب اطلاق كتاب بر آيات نازله قرآن است زيرا قرآن در طول مدت بيست يا بيست و سه سال تدريجاً بر آن حضرت در مكه و مدينه نازل شده و انزال آن به وحى إلهى توسط جبرئيل امين (ع) بر روح مقدس خاتم المرسلين صلى الله عليه و آله بوده است و ما هيچ دليل و شاهدى نداريم كه آيات نازله نوشته شده باشد و جبرئيل كاغذ و يا لوح را آورده باشد، چنانچه بر موسى (ع) الواح نازل شد و احتمالًا انجيل اصلى مثل تورات بشكل كتاب منظم و يا بشكل اوراق و الواح نازل شده باشد كه احتمال دومى از كلمه الواح و صُحُف كه در قرآن آمده است؛ قوى مى‌باشد، ولى مع الوصف بازهم كتاب به معناى امروزى صدق مى‌كند.

بنابراين صدق كتاب چه بر يك آيه و چه بر چند آيه و بر يك سوره و بر همه ١١٤ سوره قرآن محتاج به استدلال است. به اين آيات توجه كنيد:

«الم، ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ» (البقرة: ٢ ١)

«الر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ» (يونس: ١)

«الر كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ» (هود: ١)

«الر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ» (يوسف: ١)

«المر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ ...» (الرعد: ١)

«وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ» (الرعد: ٤٣)