افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤١٠ - روح در احاديث معتبرة السند

مريم را به اذن خدا كمك كرده است، و ممكن است كه اين كمك به آوردن وحى خداوند جلّ جلاله براى او باشد.

ولى آيه ٢٢ مجادله اين احتمال را تأييد نمى‌كند «أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ وَ أَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ ...» (المجادلة: ٢٢) و آيه ١١٠ مائده هم ديده شود.

ولى بعيد نيست روح القدس همان جبرئيل باشد و روح مذكور در آيه مجادله يا همان جبرئيل است و يا روحى ديگر كه به فرمان جبرئيل مؤمنان را تأييد مى‌كند.

به اين آيه توجّه نماييد: «قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هُدىً وَ بُشْرى‌ لِلْمُسْلِمِينَ» (النحل: ١٠٢) اين آيه دلالت قوى دارد كه روح القدس و روح الأمين همان جبرئيل است.

معناى ديگر روح نفس ناطقه إنسانى است كه از آن در آدم و عيسى نفخ فرموده است كه در آيه ٩١ أنبياء و آيه ١٢ تحريم و آيه ٩ سجده و آيه ٢٩ حجر و آيه ٧٢ ص از آن ياد آورى شده است.

ظاهراً مراد از روح در آيه معنونه در اين فصل كه مورد سؤال سائلين واقع شده همان معناى اوّل است. والله اعلم.

روح در احاديث معتبرة السند

١- فى صحيح ابى بصير قال: سألتُ ابا عبدالله (ع) من قول الله تبارك و تعالى‌ «وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ ...» (الشورى: ٥٢) قال: خلقٌ من خلقِ الله عزّوجلّ أعظمُ من جبرئيل و ميكائيل كان مع رسولِ الله يخبره و يسدّده و هو مع الأئمة من بعده‌[١]. از اين حديث فهميده مى‌شود كلمه «أوحينا» در آيه به معناى أرسلنا استعمال شده است و چنانچه به معناى لغوى خود باشد روح به معناى قرآن گرفته مى‌شود. و بر خلاف‌

[١] - اصول الكافى ج ١/ ٢٧٣، معجم الاحاديث المعتبره ج ١/ ٢٦٧.