تصریح اعلام متأخر بر وثاقت و حسن، در صورتی موجب توثیق اوست که به عصر آن فرد نزدیک باشد؛ مانند توثیقات منتجب الدین و ابن شهر آشوب، اما توثیقات دیگران مانند ابن طاووس، علامه و افراد متأخر از آنان، مانند مجلسی ـ که از عصر علمای پیشین فاصله زیادی دارند ـ قابل اعتنا نیست؛ زیرا بدون تردید، مبتنی بر حدس و اجتهاد است.[٢]

بر این اساس، توثیق علمای معاصر، در بارة حرانی جایگاهی ندارد؛ علاوه بر آن، در بارة شخصیت حرانی نکات مبهمی به شرح زیر مطرح شده است:

١. اتهامات حرانی

برخی از نویسندگان معاصر حرانی را به غلو و وابستگی به فرقه‌های غیر امامیه منسوب کرده‌اند. اکنون به بررسی آن می‌پردازیم.

[١] . ابو علی محمد بن همام کاتب اسکافی(م ٣٣٢ق) از عالمان و محدثان نیمه اول قرن چهارم و از مشایخ بزرگ شیعه در بغداد است. فقه و حدیث را از مفاخر بزرگی چون احمد بن بشر فرا گرفت و جمعی از فقیهان و محدثان مشهور، از جمله ابن قولویه، شیخ صدوق و ابن شعبه حرانی را تربیت کرد. از آثار او کتاب الانوار فی تاریخ الأئمه است. (مفاخر اسلام، ج ٣، ص ٤٦).

[٢]. همان، ج ١، ص ٢٩٤‌ ـ ٢٩٦.