بالأوصاف المذکورة؛[١] الفصل الثالث فی النّصح و الموعظة و تنبیه المخاطبین؛[٢] الفصل الرابع فی الأمر بالتّواضع و التّسلیم و الانقیاد للَّه سبحانه[٣] که ذیل هر کدام طبق موضوعات شرح آن‌ها می‌پردازد.[٤]

بخش بخش کردن خطب طولانی در شرح

شارح از این مؤلفه بدین شکل استفاده کرده است که پیش از شروع خطبه، کلام را به جهت طولانی بودن به چند فصل تقسیم کرده است؛ چنان که می‌نویسد: الفصل الاول ... الفصل الثانی.... و .... ، اما در جایی که سخن امام کوتاه و مختصر است، از ایجاد بخش‌بندی و فصل‌بندی اجتناب ورزیده، بلافاصله، پس از توضیح لغات شرح سخن را پی می‌گیرد. اما به هر روی، شرح به صورت شرح معنا و تفسیر جمله به جمله است؛ نمونه: در ابتدای خطبه ١٣٨ آورده است:

من خطبة له† فی ذکر الملاحم و هی المأة و الثامنة و الثلاثون من المختار فی باب الخطب و شرحها فی فصلین: الفصل الاول.

در ادامه به شرح فصل اول ـ که شامل بخش‌های اللغة، الاعراب و المعنی است ـ می‌پردازد و در ادامه فصل دوم را طبق فصل اول را شرح می‌کند.[٥] همچنین خطبه اول را به هیجده فصل تقسیم کرده است.[٦] و یا خطبه اشباح را به دلیل طولانی بودن در هشت فصل آورده است.[٧]

[١]. همان، ج ٣، ص ٢٥٨، برای نمونه‌های بیشتر ر.ک: ج ٤، ص ٥٠، ج ١٠، ص ٢٤٧.

[٢]. همان، ج ١٥، ص ٦٨، برای نمونه‌های بیشتر ر.ک: ج ١٤، ص ٢٣٦. ج ١٤، ص ٦٧ .

[٣]. همان، ج ١٤، ص ٤٠٦ ـ ٤٠٨.

[٤]. همان، ج ٧، ص ١٣١ ـ ١٣٢.

[٥]. همان، ج ١١، ص ٢٤٦، برای مطالعه بیشتر ر.ک: ج ٧، ص ١٧٤ و ١٩٠، ج ٨، ص ٦٦، ج ١٠، ص ١٢٤، ج ١١، ص ٢٠٥، ج ١٩، ص١١٣ و... .

[٦]. همان، ج ١، ص٣٦٦.

[٧]. همان، ج ٢، ص ١٥٣.