علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٣٥٩
٣. اعراض اصحاب از عمل به روایت (شذوذ[١] روایت)
این مطلب زمانی رخ میدهد که با وجود صحت دو حدیث متعارض، اصحاب از عمل به مضمون یکی از دو حدیث روی گردانی کردهاند. این مطلب از مقبوله عمر بن حنظله «المجمع بین اصحابک فیؤخذ به من حکمنا و یترک الشاذ الذی لیس بمشهور عند اصحابک»[٢] و نیز مرفوعه زراره «خذ بما اشتهر بین اصحابک و دع الشاذ النادر»[٣] به دست میآید. بنا بر این، اگر روایتی صحیح السند بوده، ولی اصحاب از آن اعراض کرده باشند، این شبهه ایجاد میشود که احتمالاً اعراض اصحاب بدان علت بوده که صدور روایت از امام در شرایط تقیه بوده است.
٤. موافقت حدیث با رأی و فتوای عامه(اهل سنت)
آزار و اذیت ائمه و پیروانشان، جو خفقان و ترعیب و تهدید از مسلمات تاریخی است[٤]. امامان شیعه نیز به منظور دفع آزار و اذیتها و فشارهای موجود نسبت به پیروان خود، فتواهای موافق اهل سنت صادر نمودهاند و خود به این مطلب اخذ به
[١]. العین، ج٥، ص ٢٣٩، ذیل ماده وقی.
[٢]. لسان العرب، ج ١٥، ص ٤٠١، ذیل ماده وقی.
[٣]. المفردات، ج١، ص ٨٨١ ، ذیل ماده وقی.
[٤]. معجم مقاییس اللغة، ج٦ ، ص ١٣١، ذیل ماده وقی.