الأحکام را دایر بر این‌که ابن قتیبه توثیق و بلکه مدح قابل توجّه ندارد، تأیید نموده است؛ گرچه با گفتن جمله و الله العالم در پایان، تردید خویش را نشان می‌دهد[١].

الف. معتمد کشّی بودن وی

آیت الله خویی با تكیه بر سخن نجاشی ـ كه گفته است، كشّی از ضعفا فراوان نقل كرده ـ خواسته از اعتبار این دلیل بكاهد. در پاسخ به این رویکرد، به چهار نکته اشاره می‌شود: ١. طوسی و نجاشی و سایر رجال شناسان، كشّی را از ثقات و عُیون بر شمرده و از تمامی جهات ستوده‌اند. طوسی می‌نویسد: وی از شاگردان ممتاز عیاشی و صاحب نظر و بصیر به رجال و أخبار و ثقه و از بُعد اعتقادی، أستوار بوده است[٢]؛ ٢. کشّی علاوه بر این‌که به ابن قتیبه اعتماد کرده، حد اقلّ دو بار وی را توثیق خاصّ نموده است [٣]؛
٣. بر أهل فنّ روشن است که عدم توثیق اعمّ از عدم وثاقت است؛ ٤. سخن نجاشی در نقل کشّی از ضعفا به گونه موجبۀ کلیّه نیست که هیچ کدام از مشایخ روايی و رجالی کشّی، باشد. وی در صدد اثبات ضعف برخی از آنان است. این‌که

[١]. رجال النّجاشی، ش ٦٧٨ .

[٢]. الأمالی، ص ١٠١؛ التوحید، ص٧٦؛ کمال الدین و تمام النعمة، ص ٢٤٠ ح ٦٢ ؛ بحارالانوار، ج ٤، ص ٢٩٦، ح ٢٣؛ ج ٥، ص ١٩٨، ح ١٦؛ ج ١٤، ص ٢١٩، ح ٢٦؛ ج٢٣، ص ١٣٦، ح ٧٧؛ ج٤٠، ص ٢٤١، ح ١٨؛ ج٥٤، ص٨٠؛ ج٦٧، ص٢، ح٤.

[٣]. رجال الکشی، ش، ١٠٨٨، ١٠٨٩.