٣. در خبری منقول است امام باقر†‌ فرمودند: هرگاه مردمان روزه باشند و شب، ماه شوال را ندیده باشند و جمعی عادل بیایند و گواهی دهند ما دیشب ماه را دیدیم. پس باید افطار کنند و روز دیگر، اول روز به صحرا بیرون روند و نماز عید را قضا به جا آورند.

به حسب ظاهر، این حدیث، مخالف احادیث بسیار است که وارد شده است نماز عید اگر فوت شود، قضا ندارد و می‌توان جمع کرد که قضا واجب نباشد. این حدیث را حمل بر استحباب می‌توان کرد.[٢]

حمل بر تخییر

یکی دیگر از راه‌های علاج تعارض اخبار از دیدگاه مجلسی حمل بر تخییر کردن یکی از روایات متعارض است. حمل بر تخییر کردن، یعنی مخیر هستیم به هر یک از روایات عمل کنیم‌ و‌ هیچ یک از روایات بر دیگری ترجیح ندارد.

مجلسی در نُه مورد، احادیث متعارض را بر تخییر حمل کرده است. در ذیل به نمونه‌هایی اشاره می‌کنیم:[٣]

[١]. ر.ک: همان، ج ١، ص٣٤٠.

[٢]. برای سایر نمونه‌ها رک. همان ، ج٥، ص٦٦ و٢٣١ و٢٤١؛ ج٧، ص٧٠٣.

[٣]. ر.ک: همان، ج٢، ص١٤٠و٥٢١.