مجلسی، برای شناخت معانی الفاظ حدیثی در زمان استعمال به کتب لغت کهن مراجعه کرده است .همچنین وی به ریشه‌یابی واژه‌ها و ذکر معنای لغوی و اصطلاحی و عرفی واژه با توجه به توضیح و تبیین ائمه در روایات دیگر دقت کرده است.

به نظر وی، تقیه یکی از مباحث مهم در فهم محتوای احادیث است و بیشتر روایات به صورت تقیه از ائمه صادر شده است. همچنین، در حل بیشتر احادیث متعارض، علم به تقیه‌ای بودن روایت، مشکل تعارض اخبار را حل می‌کند. مجلسی معتقد است بعد از زمان تدوین وکتابت رسمی احادیث در روایات صدوق ،گاهی نقل به معنا صورت گرفته شده است. به اعتقاد وی نقل به معنا و اختصار توسط صدوقبه معنای حدیث لطمه وارد کرده است. مجلسی در خصوص احادیث متعارض در گام نخست، معتقد است اخبار متعارض نباید با احادیث محکم در تعارض باشد. سپس برای حل تعارض اخبار ، جمع روایات متعارض را مناسب‌تر از کنار زدن این گونه روایات می‌داند.این مقاله به بحث مراحل و قواعد مجلسی در فهم متن احادیث با تکیه بر کتاب لوامع صاحبقرانی پرداخته است.

کلید واژه‌ها: محمد تقی مجلسی، لوامع صاحبقرانی،‌ تعارض اخبار، نقل به معنا، تقیه.

درآمد

بر پوینده فقه ‌الحدیث، لازم است به نکات و قواعدی که اعمال آن در شرح حدیث لازم و ضروری است، توجه داشته باشد. با توجه به عواملی چون فاصله زمانی موجود از عصر پیامبرˆ و ائمه:، منع کتابت حدیث و تفاوت درجه وثاقت و علم، دقت و درک راویان در مکتوب ساختن احادیث، تغییرات و تحریفاتی در متن و سند احادیث صورت گرفته است.