١٠‌. راوی می‌گوید از امام باقر† معنای آیۀ)مُخَلَقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ( پرسیدم، حضرت فرمود: منظور از «مخلقة» همان ذرّاتی‌اند که خداوند آنها را در صلب آدم آفرید و از آنان پیمان گرفت و سپس آنها را به صلب مردان و رحم زنان منتقل کرد و آنان همان کسانی‌اند که به زندگی دنیا پا می‌گذارند تا از آنها در بارۀ پیمان (از ربوبیت پروردگار) پرسیده شود. اما منظور از «غیر مخلقة»، تمام آن جنبنده‌هایی هستند که هنگامی که خدا ذرّات (ابدان ذرّی) را آفرید و از آنان پیمان گرفت، آنها را در صلب آدم† نیافرید و آنان همان نطفه‌هایی‌اند که پیش از دمیده شدن روح و حیات و بقا، عزل و سقط می‌شوند.[١]

١١‌. علاوه بر روایاتی که در آنها واژۀ ذرّ یا بدن (به معنای بدن ذرّه‌ای) به کار رفته است، احادیثی فراوان و متواتر از خلق وجودی به نام «طینتِ» انسان‌ها (چه معصوم و چه غیر معصوم) سخن گفته‌اند.[٢] طینت از طین (به معنای گِل) گرفته شده است. بر اساس روایات معصومان، طینت هر انسان، در واقع، همان ماده‌ای است که اساس آفرینش بدن ذرّه‌ای را تشکیل می‌دهد و حقیقت اصلی و جوهرۀ مادی پیکر هر فرد ـ و به تعبیری ـ گِلِ سرشتِ جسمانیِ اوست؛ یعنی آن چه از مجموع احادیث به دست می‌آید، این است که خداوند ابتدا از ماده و در طیّ مراحلی خاص، برای هر فرد، جوهری به نام طینت او را ساخته و سپس از آن طینت، بدن ذرّه‌ای وی را خلق كرده است و بدن ذرّه‌ای به نطفه بدل می‌شود و بدن

[١]. عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ† قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَخْلُقَ آدَمَ† أَرْسَلَ الْمَاءَ عَلَى الطِّينِ ثُمَّ قَبَضَ قَبْضَةً فَعَرَكَهَا ثُمَّ ذَرَأَهُمْ فَإِذَا هُم يَدِبُّونَ (الکافی، ج ٢، ص٧).

[٢]. عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ† أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَبَضَ قَبْضَةً مِنْ تُرَابِ التُّرْبَةِ الَّتِی خَلَقَ مِنْهَا آدَمَ ع فَصَبَّ عَلَيْهَا الْمَاءَ الْعَذْبَ ثُمَّ تَرَكَهَا أَرْبَعِينَ صَبَاحاً ثُمَّ صَبَّ عَلَيْهَا الْمَاءَ الْمَالِحَ الْأُجَاجَ فَتَرَكَهَا أَرْبَعِينَ صَبَاحاً فَلَمَّا اخْتَمَرَتِ الطِّينَةُ أَخَذَهَا فَعَرَكَهَا عَرْكاً شَدِيداً فَخَرَجُوا كَالذَّر(همان).