همچنین است در بارۀ زکات[١]، قیاس[٢] و... . شارح در برخی از موارد نیز از مباحث اصولی نیز استفاده کرده است؛ مباحثی اصولی چون توضیح مباح، حرام[٣] ـ [٤] و... .

ط: بهره‌گیری از علوم طبیعی

مؤلف در مواردی که در صدد است قدرت خداوند را به فراخور بحث از سخنان امام، به گونه‌ای تبیین کند، از شگفتی‌های دنیای جانداران سخن می‌گوید؛ به عنوان مثال، در علم نجوم و هیئت در فصل مجزا و وسیعی می‌نویسد:

و أقوی من ذلک کلّه فی نفی کون الفلک و ما فیه من شمس و قمر و کوکب أحیاء السمع و الاجماع و أنّه لا خلاف بین المسلمین فی ارتفاع الحیاة عن الفلک و ما یشتمل علیه من الکواکب و أنها مسخّرة مدبّرة مصرفة.[٥]

یا از حیوانات به نقل از منابع مختلف چه علمی و چه حدیثی بدین ترتیب می نویسد:

قال الدّمیری فی حیاة الحیوان: الطاوس طایر معروف و تصغیره طویس بعد حذف الزّواید، و کنیته أبو الحسن و أبو الوشی، و هو فی الطیر کالفرس فی الدّواب عزّاً و حسناً و فی طبعه العفّة و حبّ الزّهو بنفسه و الخیلاء و الاعجاب بریشه، ... .[٦]

نیز:

[١]. همان، ج ١، ص ٣٢٣.

[٢]. همان، ج ٦ ، ص ١١٥.

[٣]. همان، ج ١٩، ص ٢٥٠.

[٤]. همان، ج ١٣، ص ٣٨٧ ـ ٤٠٩.

[٥]. همان، ص ٣٦٢ ـ ٣٨٧.

[٦]. همان، ص ٣٣٠ ـ ٣٦١.