علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٥٩
است که طواف نساء در هر حج و عمره مفردهای واجب است. پس ممکن است عدم ذکر آن به سبب ظهور باشد و اظهر آن است که ترک ذکر آن، از روی تقیه باشد.[١]
٢. در روایت صحیح از عبدالله منقول است که امام صادقفرمودند: هرگاه در اول ماه، دو پنجشنبه باشد، اول را روزه بگیر که آن افضل است و اگر در آخر ماه، دو پنجشنبه باشد، آخر آن را روزه بگیر که افضل است. این حدیث، به سبب بقیه، مجمل وارد شده است.[٢]
٣. در حدیث صحیح از محمد بن مسلم منقول است از امام باقر فرمودند پدرم در خانه به آواز بلند میفرمودند: الصّلاه خیر من النّوم و اگر تو نیز این کلمه را مکرر بگویی، باکی نیست. ظاهراً این است که حضرت از روی تقیه میفرمودند؛ چون عامه میدانستند که ایشان منکر این امرند و لذا در حدیث ذکر نشده است که در اذان میفرمودند.[٣]
٤. منقول است از ابن وهب که از امام صادق سؤال کرد از تثویبی که میان عامه در مابین اذان و اقامه متعارف است که به جای حی علی خیرالعمل، الصّلاه خیر من النّوم میگویند. حضرت فرمودند: آن را حضرت سیدالمرسلین نفرمودند. اگر ایشان ذکر فرموده بودند، میدانستیم؛ بلکه شکی نیست در آن که عمر، موافق عقل شوم خود قرار داد که نماز بهتر از خواب است، نه بهتر از همه عبادات؛ چون او از نماز و قربی که برای مؤمنان حاصل میشود، خبر نداشت. لذا این چنین بود سیدالمرسلین فرمودند: روشنایی چشم من در نماز است. و میفرمودند: بلال، ما را به
[١] . ر.ک: همان، ج٣، ص٣٤٥.
[٢] . برای سایر نمونهها ر.ک : همان، ج ١،ص ٤٤٦، ٥١١؛ ج ٢، ص ٩٠، ج ٤، ص ٢٩٧ ـ ٢٩٨؛ ج ٥، ص ٣١٤ و ٥٤٥ ؛ ج ٦، ص ٢٩١ وص ٤٣٩؛ ج٧، ص ٤٥٥ و٤٨١.
[٣] . ر.ک: همان، ج٣، ص١٥٥.