بدن مثالی بدنی است که به تعبیر پیشینیان، از نوعی مادۀ لطیف و به تعبیر علوم جدید، از نوعی انرژی آفریده شده و همانند تصویر در آینه، دقیقاً شبیه بدن مادری است، یعنی دارای اعضای ظاهری، مانند دست و پا و سر و .... است و نیز، شکل، رنگ و ابعاد دارد. بدن مثالی درحالات معمول، داخل بدن مادری و کاملاً قالبِ آن است. در بارۀ نحوه و زمانِ تکوین بدن مثالی، مطلب صریحی در آیات و احادیث اسلامی به چشم نمی‌خورد، اما از آنجا که این بدن، کاملاً مشابه بدن مادری است و همان اندام ظاهری را، به گونه‌ای بسیار لطیف‌تر، دارد. ظاهراً آفرینش و شکل‌گیری آن باید همزمان و پا به پایِ تکوین و تشکیلِ بدن مادری باشد. بدن مثالی، در واقع، همان بدنی است که هنگام خواب (و نیز بعضی حالات عرفانی) از بدنِ مادری جدا می‌شود و سیر می‌کند و از این رو، دستِ کم، باید ازهمان زمان آغاز خواب و رویا در زندگی بشر وجود داشته باشد. بدنی که در رویاها از خود و دیگران مشاهده می‌کنیم، نه بدن مادری که در بستر آرمیده، بلکه همین بدن مثالی است که لطافت بسیار زیاد آن و جرمانی و متکاثف نبودنِ آن، امکان سیر و حرکت و اعمالی را در خواب برای انسان فراهم می‌آورد که در بیداری قادر به انجام آن نیست. فیلسوفان مسلمان هم، بدنِ در خواب را همین بدن مثالی دانسته‌اند؛ از جمله حاج ملا هادی سبزواری از قول شیخ اشراق می گوید:

نفس در خواب ـ كه اين بدن طبيعى كالمیت افتاده است ـ مستعمل آن بدن مثالى است، [و در خواب] به آن مى‌رود و مى‌آيد و فعل‌ها مى‌كند و ملتذّ و متألّم و مُدرِک است.[١]

[١]. ج ١، ص ٣٠٠.