امت رسول خداˆ «تنها» در این دنیا و آن هم به صورت قتل و زلزله و بلایاست، می‌تواند افزوده‌ای باشد که احتمالاً برای توضیح و تفسیر اضافه شده است؛ چرا که او آن را در همه نقل‌های این روایت ندیده است.

در باره بخش دیگر که «در روز قیامت به جای هر فرد از امت مسلمان فردی دیگر به جهنم افکنده می‌شود.»، باید گفت که در روایت‌های متقدم موجود از این مأثور، این بخش به چشم نمی‌خورد و تنها در نقل ابن ماجه در سنن ـ به عنوان قدیمی‌ترین منبعی که این بخش را دارد ـ موجود است.

در مورد این بخش نیز می‌توان شواهدی بر افزوده شدن آن به بخش اصلی مأثور مورد بررسی یافت. در مجمع الزوائد هیثمی مأثوری در باره این‌که در قیامت به جای هر مسلمان فردی به آتش افکنده می‌شود، به عنوان یک روایت مستقل از روایت امت مرحومه، از رسول خداˆ، وجود دارد که آن نیز همانند مأثور امت مرحومه از ابوموسی نقل شده است.[١] نکتهی قابل توجه، آن است که این دو روایت پشت سر هم ذکر شده‌اند.[٢] از نحوه‌ قرار گرفتن این دو مأثور و این موضوع که هر دو از ابوموسی نقل شده‌اند، می‌توان این احتمال را مطرح کرد که روایان این دو مأثور از آنجا که آنها را همواره همراه هم و در کنار هم در منابع یافته‌اند، همواره آنها را با یکدیگر نقل کرده‌اند؛ اما با مرور زمان در میان
ناقلان حدیث این تصور به وجود آمده است که این دو مأثور در واقع یک مأثور هستند. به این ترتیب، عبارت دال بر فداشدن یک فرد غیر مسلمان به جای مسلمان در قیامت، به مأثور امت مرحومه افزوده شده است.

[١]. پیش‌تر گذشت كه در منابع شیعی، تنها در نقل موجود در كتاب فضل بن شاذان است كه این موضوع از معصوم نقل شده است.

[٢]. الفضائل، ص٨ .