توضيح المسائل: عبادات و معاملات - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ٧٩٢ - فصل سوّم اعضاء حلال وحرام حيوان
تطهير نشده حرام است. خوردن چيزهايى كه فطرت انسان از آن تنفر دارد، مانند آب دماغ، اگرچه پاك باشد و از حيوان حلال گوشت باشد، بنابر احتياط واجب حرام است.
(مسأله ٣٧٦٣) خوردن ادرار پاك از حيوان حلال گوشت، براى درمان برخى از بيماريها، مانعى ندارد، اگرچه به حد ضرورت نرسيده باشد.
(مسأله ٣٧٦٤) انسان ميتواند آب دهانش را فرو ببرد، همچنين خوردن آب دهان ديگران و حيوانات حلال گوشت مانعى ندارد، ولى از حيوانات حرام گوشت، اگر چشمگير باشد و در آب دهانش مستهلك نشود، بنابر احتياط واجب بايد پرهيز كند.
(مسأله ٣٧٦٥) خوردن گِل، و بنابر احتياط واجب خوردن خاك و ماسه و امثال اينها، از چيزهايى كه از اقسام زمين ميباشد، حرام است، ولى ديگر معدنى ها حرام نيست، مگر اينكه موجب ضررى باشد، كه مبتلا كردن انسان خودش را به چنين ضررى حرام باشد.
(مسأله ٣٧٦٦) در ميان گِلها، خوردن تربت امام حسين (عليه السلام) به مقدار يك نخود، به قصد شفا استثنا شده و مانعى ندارد، و اين حكم به تربت امام حسين (عليه السلام) اختصاص دارد، شامل ديگر معصومان نمى شود.
(مسأله ٣٧٦٧) شراب و هر مست كننده ديگر حرام است، اگرچه جامد باشد، ولى فقط در صورتى نجس ميباشد كه مايع بالأصاله باشد.
(مسأله ٣٧٦٨) اگر شراب بماند و سركه شود پاك و حلال ميشود.
(مسأله ٣٧٦٩) به طورى كه در مسأله ٥٤٩ گفته شد، آبجو نيز در حكم شراب است.