توضيح المسائل: عبادات و معاملات - الحكيم، السيد محمد سعيد - الصفحة ٤٥٨ - مبحث دوّم احكام مساقات

٤) قرارداد مساقات پيش از شكل گرفتن ميوه باشد، واگر ميوه ها شكل گرفته، بايد نرسيده باشد، تا نياز به آب دادن و ديگر خدمات داشته باشد.

(مسأله ٢٢١٣) اگر مورد معامله درختانى باشد كه ميوه آنها رسيده است و اين قرارداد براى خدماتى چون: محافظت، چيدن، بسته بندى كردن و انتقال دادن باشد، معامله صحيح است ولى از باب مساقات نيست، بلكه خود نوعى معامله است كه در زمان ما متداوّل شده است كه چيزى از محصول را به كسى كه آن را با دستگاه ميچيند اختصاص داده ميشود.

٥) باغبان طرف قرارداد، قدرت رسيدن و ارائه خدمات به باغ و درختان را داشته باشد، تا ميوه مطلوب از آن حاصل شود. چنانكه در مبحث مزارعه بيان گرديد.

(مسأله ٢٢١٤) بستن عقد مساقات در مورد درختانى كه ميوه ندارند ولى از برگ آنها استفاده ميشود، مانند حنا، ظاهراً مانعى ندارد.

(مسأله ٢٢١٥) اگر مورد مساقات درختى باشد كه ميوه دارد، ولى از ميوهاش استفاده نمى شود، بلكه از برگش استفاده ميشود، و برگ مورد قرارداد واقع شود، مانعى ندارد.

(مسأله ٢٢١٦) درختى چون سدر كه از برگ و ميوهاش استفاده ميشود، و يا درختى چون بيد كه فقط از چوبش استفاده ميشود، و يا هر درخت ديگرى كه از غير ميوهاش استفاده ميشود، ميتواند مورد قرارداد مساقات واقع شود.

(مسأله ٢٢١٧) كسى كه طرف قرارداد در مساقات است، شرط نيست كه مالك نهال ها باشد، بلكه كافى است كه حق استفاده از ميوه هاى آنها را داشته باشند، مانند افرادى كه محصول باغ بر آنها وقف شده باشد و يا افرادى كه ميوه ها را بر درخت خريدارى كرده باشند.