کرامت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٠١ - شقاوت مسير كمال نيست

به طور يكسان , استعداد فطرى هر دو را داشت , پس هر دو براى وى كمال وجودى بودند , نه آنكه يكى كمال و يكى نقص باشد .

انسان در بين راهى قرار دارد , كه رويش به سمت خدا و كمال است و پشت او به سمت نقص است , و اگر بيراهه مى رود بايد از آن برگردد و راه خدا و كمال را طى كند . خداى سبحان , در بعضى از آيات مى فرمايد( : نبذوه وراء ظهورهم ) [٨] , يعنى كتاب آسمانى را پشت سر گذاشتند , اين تعبيرها , اشاره به همين حقيقت است كه گمراهى , همان انحراف مسير است , و مسير دوم نيست . پس گرچه در مسأله انتخاب اطاعت و عصيان آزاد است و نسبت انسان به اطاعت و عصيان على السواء است , ولى در نظام استعداد و تكوين اين طور نيست كه نسبت انسان به هر دو طرف على السواء باشد يا هر راهى را كه انتخاب كرد كمال وجودى او باشد , بلكه فقط يك راه , ملايم با حال اوست , و هرچه جلوتر مى رود لذت مى برد و راه ديگر ملايم با او نيست و هرچه جلوتر مى رود گرفتارتر مى شود و رنج مى برد , و معذب مى گردد . معلوم مى شود راه گناه مانند راه صواب مسير حقيقى انسان نيست كه انسان نسبت به هر دو طريق على السواء باشد . مثل انسان تشنه , كه گرچه مى تواند هم آب زلال و گوارا بنوشد و هم آب مسموم , ولى آيا استعدادش هم نسبت به هر دو على السواء است , يا فقط به سمت آب نوشيدن است نه سم خوردن ؟ نفى جبر و تفويض به معناى تساوى در انتخاب است ولى مسأله