روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٧٠ - ترجمه

گفت:هفت‌كس بودند:نوح بود و سه پسر او،و سه زن از آن ايشان.و گفتند،نوح پسران را گفت:در كشتى خلوت مكنى،حام مخالفت كرد و با زن قربت [١]كرد،نوح دعا كرد گفت:اللّهمّ غير نطفته،بار خدايا نطفه‌يش [٢]بگردان.خداى تعالى نطفۀ او را در رحم اهلش سياه كرد،فرزند كه آمد از او سياه بود [٣].و از نسل او همه سياهان بودند،از اين جا حام را ابو السّودان گويند،پدر سياهان.

محمّد بن اسحاق گفت:ده كس بودند جز زنان:نوح بود،و اين سه پسر،و شش مرد ديگر از آنان كه به او ايمان داشتند،امّت همان بودند.

مقاتل گفت:امّت نوح هفتاد و دو كس بودند،و سه پسر او و زنان ايشان جمله هفتاد و هشت بودند بى‌نوح [٤]،نيمه‌اى [٥]زنان و نيمه‌اى [٦]مردان.

عبد اللّه عبّاس گفت:هشتاد كس بودند،يكى از ايشان جرهم بود.مقاتل گفت:نوح-عليه السّلام-تن آدم با خويشتن در كشتى برد،صيانة له عن الغرق.و آن را حايلى كرد بين الرّجال و النّساء،و چون آب پديد آمد جملۀ حيوان زمين سر [٧]به نوح نهادند-عليه السّلام-كه:ما را با خود برگير،نوح-عليه السّلام-گفت،مرا فرموده‌اند كه:از هر جنسى دو را در كشتى بر [٨]كه جفت باشند،چه جاى بيش از اين ندارم،و حق‌تعالى اين براى آن كرد تا حيوانات را نسل بريده نشود.

عبد اللّه عبّاس گفت:اوّل چيز [٩]كه نوح در كشتى برد،مورچۀ خرد بود،و آخر چيزى خر بود.چون خر خواست كه در كشتى شود [١٠]،ابليس در دنبال او آويخت، چندان كه خواست كه برود نتوانست.و نوح مى‌گفت:دررو،و چون چند بار بگفت، نوح گفت-على زعمهم في هذه الرّواية:ادخل و ان كان الشّيطان معك،از سر ضجارت خر در كشتى رفت و ابليس با او.چون نوح نگاه كرد،ابليس را ديد گفت:

تو به دستورى كه آمدى در اين جا؟گفت:به دستورى تو.گفت:كى؟گفت:نه