روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٢ - ترجمه
و على ذلك فسّر قوله تعالى: مٰا لَكُمْ لاٰ تَرْجُونَ لِلّٰهِ وَقٰاراً [١]،-اى لا تخافون للّه عظمته.و تفسير لقاء،پيش از اين مستقصى برفته است.
أُولٰئِكَ مَأْوٰاهُمُ النّٰارُ ،آنان كه به اين صفت باشند از كافران،ايشان را مأوا و جاى دوزخ است به آنچه كرده باشند،و اين هم از[آن] [٢]آيات [٣]است كه دليل مىكند بر عدل خداى تعالى و آنكه جزا بر عمل باشد.
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ ،[گفت:آنان كه بگرويدند و عمل صالح كردند،و اين آيت و امثال اين جمله دليل است بر آنكه عمل صالح از ايمان نباشد.] [٤]يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمٰانِهِمْ ،خداى تعالى ايشان را هدايت دهد به ايمانشان.
هدى،در آيت به معنى ثواب است،يعنى ثواب دهد ايشان را به ايمانشان،نظيره قوله: ...وَ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّٰهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمٰالَهُمْ، سَيَهْدِيهِمْ وَ يُصْلِحُ بٰالَهُمْ [٥]، اى سيثيبهم،براى آنكه پس از كشتن و شهادت،هدايت به ايمان نباشد،و اگر شرح دهند بر هدايت به ره بهشت [٦]هم به معنى ثواب باشد. تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهٰارُ ،در زير ايشان جويها مىرود و ايشان در بهشتهاى نعيم [٧]باشند.
مجاهد گفت:يهديهم بالنّور على الصّراط،كما قال[اللّه] [٨]تعالى: ...وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ [٩].
در خبر است كه رسول-صلى اللّه عليه و آله-جبريل را گفت:
كيف تجوز امتي الصّراط، امت من بر صراط چگونه گذرند [١٠]؟برفت و بازآمد و گفت:
خدايت سلام مىكند و مىگويد:
انّك تجوز الصّراط بنوري و علىّ بن ابي طالب يجوز الصّراط بنورك و امّتك تجوز الصّراط بنور عليّ،فنور امّتك من نور[علىّ،و نور علىّ من نورك،و نورك من نور اللّه ،گفت:تو بر صراط به نور] [١١]من گذرى و علىّ بن
[١] .سورۀ نوح(٧١)آيۀ ١٣.
[١١] [٤] [٢] .اساس:ندارد،به قياس با نسخۀ آو،افزوده شد.
[٣] .اساس:آيت،به قياس با نسخۀ آو،و ديگر نسخۀ بدلها،تصحيح شد.
[٥] .سورۀ محمد(٤٧)آيۀ ٤ و ٥.
[٦] .مل،مج:بر بهشت.
[٧] .آو،آج،بم:مقيم،آز:در بهشت مقيم.
[٨] .اساس:ندارد،از آج،افزوده شد.
[٩] .سورۀ حديد(٥٧)آيۀ ٢٨.
[١٠] .همۀ نسخه بدلها:بجز مل،گذارند.