سياحة امّتي الصّوم، سياحت و رفتن امّت من روزه باشد،چنان كه زهد و عبادت سلف آن بود كه در زمين رفتندى،عبادت امّت من به جاى آن سياحت،روزه است،و اين قول عبد اللّه مسعود است،و عبد اللّه عباس و سعيد جبير و مجاهد [٣]و حسن گفتند [٤]:آنانند كه روزۀ فرض دارند.و بعضى دگر گفتند:

آنانند كه صايم الدّهر باشند.سعيد جبير گفت:دليل بر آنكه سائح،صايم باشد آن است كه:آنجا كه ذكر سائح كرد،ذكر صايم نكرد،و آنجا كه صايم گفت، سائح نگفت تا تكرار نباشد.سفيان بن عيينه گفت:روزه‌دار را براى آن سائح خواند كه او عادت خود رها كرده باشد از طعام و شراب و نكاح،قال الشّاعر:

تراه يصلّي ليله و نهاره يظلّ كثير الذكر للّه سائحا
حسن بصرى گفت:آنان باشند كه از حلال روزه دارند و از حرام امساك كنند و مردمان عهد ما از حلال روزه مى‌دارند و از حرام امساك نمى‌كنند.

بعضى علما گفتند:براى آن روزه‌دار را سائح خواند كه،در خبر مى‌آيد كه، فرداى قيامت اهل بهشت را- هركس [٥]را-منزلتى [٦][١١٨-ر]و درجه و جاى معيّن باشد،مگر روزه‌دار را كه خداى تعالى او را گويد:تو در بهشت مى‌گرد و سياحت مى‌كن تا آنجا فرود آى كه تو را دل‌خوش آيد.

عطا گفت:سائحان،غازيان و مجاهدان باشند.عكرمه گفت:سائحان،طالبان علم‌اند كه ايشان بروند و سياحت كنند در طلب علم. اَلرّٰاكِعُونَ السّٰاجِدُونَ ،

[١] .آو،بم،مج،لب:كه.

[٢] .آج،مل+كه او.

[٣] .آو،آج،بم،لب+است.

[٤] .همۀ نسخه بدلها:گفت.

[٥] .همۀ نسخه بدلها:كسى.

[٦] .همۀ نسخه بدلها،بجز مل و مج:منزلى.