روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٨ - ترجمه

و مزكيا.و اگر بها در آيت نبودى،محلّ او رفع [١]بودى بر صفت صدقه،اى:صدقة مطهرة مزكية،و لكن بها ضمير صدقه است نشايد [٢]تا فعل او بود و جواب نيست تا محلّ او جزم باشد،و مثله قوله تعالى: فَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا، يَرِثُنِي [٣]...،به رفع،و مثله قول الشّاعر:

متى تأته تعشو [٤]الى ضوء ناره تجد خير نار عندها خير موقد
اى:متى تأته عاشيا.و مسلمة بن محارب [٥]در شاذّ خواند:تطهّرهم و تزكهم به جزم به جواب امر،و گفته‌اند:معنى آن است كه:تصلحهم،كه ايشان را به آن باصلاح آرى.و گفتند:[١١٢-ر]ترفع منازلهم،منزلت ايشان رفيع بكنى از منازل منافقان، وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ ،دعا كن ايشان را،و الصّلاة فى اللغة الدعاء،كقول الاعشى:

و صلى على دنها و ارتسم
[٦] .

اى،دعا لها،و منه

قول النّبى-عليه السلام: اذا دعي احدكم الى طعام [٧]فليجب فان كان مفطرا فليأكل و ان كان صائما فليصل [٨]، اى:فليدع له،گفت:چون يكى را از شما دعوت كنند با طعام [٩]،بايد تا اجابت كند [١٠]،اگر روزه‌دار نباشد طعام بخورد،و اگر روزه‌دار باشد دعا كند آن‌كس را، إِنَّ صَلاٰتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ ،كوفيان خواندند:

صلاتك بر واحد،و باقى قرّاء خواندند:انّ صلواتك بر جمع سلامت و كسر«تا».در قرائت اول به نصب«تا».ابو عبيد اختيار وحدان [١١]كرد و گفت:صلاة اگرچه واحد است از جمع سلامت بيش باشد.براى آن‌كه جنس است و مصدر است،و مصدر بر جمع افتد،نبينى كه خداى تعالى جملۀ مكلّفان عالم را به لفظ واحد نماز