فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٦ - ولايت الهى و حکومت اسلامى محمد مؤمن قمى آیت الله
ولايت براى همه معصومين(ع) اثبات مىشود.
دسته اوّل از آيات:
آيه اوّل:
{إنّما وليّكم اللّهُ و رسولُهُ والّذينَ آمنوا الّذين يُقيمونَ الصَّلاةَ و يُؤتون الزَّكاةَ و هُم راكعون } (١٨) ؛
ولى امر و سرپرست شما، تنها خدا و رسول و آن مؤمنانى هستند كه نماز به پا داشته و در حال ركوع به فقير زكات مىدهند.
آيه شريفه بر اين دلالت مىكند كه خداوند متعال و رسول خدا و كسانى كه ايمان آوردهاند، ولى مسلمين، هستند و ايمان آورندگان، به كسانى اطلاق شده كه نماز را برپا مىدارند و در حالى كه در ركوع هستند زكات مىدهند. استدلال به آيه هنگامى تمام مىشود كه دو مسئله ثابت شود: اوّل: اين كه از ولايت مذكور در آيه، ولايت بر اداره امور امت و حكومت اسلامى اراده شده باشد. دوم: اينكه مراد از «الّذين آمنوا؛ يعنى كسانى كه ايمان آوردهاند»، خصوص ائمه معصومين(ع) باشد.
نسبت به مسئله اوّل بايد گفت كه در مورد كلمه ولايت و خصوص لفظ ولىّ معانى مختلفى ذكر شده است؛ از جمله اين كه شخص، قيّم امرى باشد و يا قيّم بر امر شخص ديگرى باشد كه اداره امور آن شخص به او واگذار شده است. در مصباح المنير آمده است:
ولىّ بر وزن فعيل به معناى فاعل است و از «وَلِىَ» گرفته شده است؛ يعنى به كارى قيام كرد. يكى از موارد استعمال آن «اللّه وليّ الذين آمنوا» است كه جمع آن اوليا مىباشد.
ابن فارس گفته است: هر كس كه به امر ديگرى قيام كند، ولىّ او مىباشد و كلمه ولىّ بر معانى ديگرى نيز اطلاق مىشود، مثل: يارى كننده، نگهبان نسب، دوست .
در نهايه ابن اثير گفته شده است:
در اسماى خداوند متعال، ولىّ به معناى ناصر مىباشد و گفته شده: به معناى
(١٨) مائده، آيه ٥٥ .