مايه شگفت است كه ابن حزم با وجود پذيرش برترى اقامه همه نمازهاى مستحبى در خانه، آن دسته از نمازهاى مستحبى را كه در مساجد به جماعت خوانده مى‌شود استثنا كرده است. وى مى‌گويد:

خواندن نمازهاى مستحبى همراه با جماعت، از خواندن آنها به صورت فرادى، افضل است و خواندن نمازهاى مستحبى در خانه از خواندن آنها در مساجد بهتر است، مگر اين كه در مسجد به جماعت خوانده شود. (١٦)

برخواننده محترم پوشيده نيست كه استثناى ابن حزم، اجتهاد در مقابل نص است؛ زيرا سخن رسول خدا(ص) مطلق است و شامل حالت فرادى و جماعت مى‌شود. در روايت سعد بن اسحاق گذشت كه رسول خدا(ص) نماز مغرب را در مسجد بنى عبدالاشهل اقامه كرد و مردم پس از پايان نماز، خواستند نماز نافله بخوانند كه پيامبر(ص) به آنها فرمود: «بر شما باد به خواندن اين گونه نمازها در خانه‌هاى خود». بنابراين چنانچه خواندن نمازهاى نافله به صورت جماعت در مساجد از خواندن آنها به صورت فرادى در خانه برتر بود، بايستى مردم را به آن راهنمايى مى‌كرد، در حالى كه با قاطعيت بيان مى‌كند كه: «عليكم بهذه الصلاة في البيوت يعنى: نوافل را، چه به صورت فرادى و چه به صورت جماعت در مسجد نخوانيد، بلكه آنها را در خانه اقامه كنيد».

در اين زمينه محشّى «محلّى» مطلبى دارد كه سخن ما را تأييد مى‌كند. متن حاشيه چنين است:

ابن حزم گفته است كه پيامبر(ص) هيچ گاه عمل افضل را ترك نمى‌كرد و استحباب اقامه نمازهاى مستحبى به جماعت از اين جهت است. سپس مى‌گويد: در مورد نماز تراويح، جماعت آن افضل است، در حالى كه ما مى‌دانيم كليه نوافل رسول خدا(ص) به صورت فرادى بوده است. بنابراين مطابق اصلى كه ابن حزم بيان كرده، چگونه ممكن است پيامبر(ص) عمل افضل را رها كرده باشد؟ پس معلوم مى‌شود چنانچه نماز واجب ـ و نه نماز نافله ـ به جماعت خوانده شود، بيست و پنج درجه از نماز فرادى برتر است.

(١٦) المحلّى، ج٣، ص٣٨.